Kháng Insulin: Nguyên Nhân, Triệu Chứng Và Cách Xử Lý

Insulin là một loại hormone được tiết ra bởi các tế bào beta của tuyến tụy vào máu để đáp ứng với việc tiêu hóa thức ăn. GLUT4 vận chuyển glucose trong máu đến các tế bào của cơ thể, nơi glucose được ti thể sử dụng để tạo năng lượng.

Insulin và glucose thâm nhập vào màng tế bào thông qua các thụ thể mà trong những trường hợp bất thường sẽ trở nên cùn theo thời gian gây ra sự tích tụ insulin và glucose trong máu. Sự cùn của các thụ thể insulin là do màng tế bào bị viêm.

Sự thiếu đáp ứng này được gọi là kháng insulin và kết quả là tăng insulin máu và tăng đường huyết. Lượng đường trong máu cao liên tục theo thời gian có thể phát triển thành bệnh tiểu đường loại 2.

Kháng insulin: Nguyên nhân, triệu chứng và cách xử lý hiệu quả

Kháng insulin là một trong những nguyên nhân gốc rễ dẫn đến tiểu đường tuýp 2, và thường diễn ra âm thầm trong nhiều năm mà người bệnh không hề hay biết. Dưới đây là những thông tin cơ bản và dễ hiểu nhất giúp bạn nắm rõ vấn đề:

1. Kháng insulin là gì?

Kháng insulin là tình trạng các tế bào trong cơ thể không còn phản ứng hiệu quả với insulin - một hormone do tuyến tụy tiết ra, giúp đưa đường (glucose) từ máu vào tế bào để tạo năng lượng.

Nói cụ thể là khi chúng ta ăn cơm, thịt, rau, hoa quả… tế bào beta của tuyến tụy sẽ tiết hormone insulin đưa dinh dưỡng đến tế bào, ra lệnh mở cửa ra để glucose, amino acid... đi vào. Kháng insulin là khi tế bào tạo 1 lớp màng ngăn cản insulin đưa glucose, amino acid... vào khiến cho chúng trôi nổi trong máu hoặc vào mô mỡ hoặc lọc ra ngoài qua thận, thận phải lọc bỏ đường ra khỏi cơ thể, 75% sẽ dẫn đến tiểu đường type 2 => nước tiểu có chứa glucose gọi là tiểu đường.

2. Khi bị kháng insulin cơ thể sẽ ra sao?

Nói đơn giản: cơ thể vẫn sản xuất đủ Insulin, nhưng “chìa khóa” không còn mở được “cánh cửa tế bào” =>  Kết quả là glucose không được đưa vào tế bào để tạo năng lượng. Tuyến tụy phải tiết nhiều Insulin hơn để bù đắp và giữ đường huyết ổn định.

Nhưng về lâu dài, tuyến tụy kiệt sức, không đủ insulin => đường huyết tăng cao => dẫn đến tiểu đường tuýp 2.

Insulin luôn cao, lâu ngày gây tích mỡ nội tạng, viêm mạch máu, huyết áp cao, tiểu đường tuýp 2, thậm chí ung thư, Alzheimer, vô sinh...

Mỗi ngày dư thừa 5-10g đường => 5-10 năm sinh bệnh. Bạn không cần phải uống cả lít Coca hay ăn cả cái bánh kem để “gây bệnh”. Chỉ cần mỗi ngày một chút dư thừa tinh bột, đường ẩn trong thức ăn, stress, thiếu ngủ, ít vận động… là Insulin đã bị kích hoạt quá mức.

3. Dấu hiệu cảnh báo cơ thể kháng insulin (rất dễ bị bỏ qua)

Đáng sợ nhất là kháng Insulin không gây triệu chứng ngay. Bạn có thể vẫn “bình thường” - cho đến khi tai biến ập đến.

Tình trạng kháng insulin ban đầu có thể chưa có triệu chứng sức khỏe khi rối loạn chuyển hóa chưa thực sự rõ ràng. Kháng insulin nhẹ không gây glucose trong máu tăng cũng như chưa phát triển bệnh đái tháo đường, vì thế thường không thể phát hiện bệnh.

Khi mức độ kháng insulin tăng dần, rối loạn đầu tiên thường xuất hiện là rối loạn lipid máu, giảm nhẹ Cholesterol tốt, tăng nồng độ Triglycerides. Tăng huyết áp cũng như triệu chứng có thể xuất hiện sớm ở bệnh nhân kháng Insulin.

Dưới đây là những triệu chứng âm thầm của kháng insulin mà bạn không nên bỏ qua:

• Hay cảm thấy đói nhanh, thèm ăn vặt.

• Mệt mỏi thường xuyên, dễ buồn ngủ sau ăn.

• Khó tập trung, não sương mù.

• Tăng huyết áp nhẹ mà không rõ lý do.

• Tăng mỡ bụng dưới (dù không quá béo).

• Tăng cholesterol, gan nhiễm mỡ.

• Da sạm vùng cổ, bẹn, nách (do tăng đề kháng Insulin).

• Giảm ham muốn, rối loạn nội tiết, kinh nguyệt không đều.

• Tăng cân khó giảm, hoặc giảm cân không hiệu quả dù đã cố gắng.

• Tình trạng càng kéo dài, triệu chứng càng rõ rệt và khó phục hồi.

• Có người thân bị tiểu đường type 2.

Dấu hiệu nhận biết bị kháng insulin

4. Nguyên nhân phổ biến gây kháng insulin

Ăn nhiều đường, tinh bột trắng (cơm, bánh mì, nước ngọt…).

Thiếu vận động, ngồi nhiều.

Béo phì, đặc biệt là béo bụng.

Căng thẳng kéo dài.

Thiếu ngủ, rối loạn giấc ngủ.

Di truyền, tiền sử gia đình có người mắc tiểu đường.

5. Cách tính chỉ số xét nghiệm máu để biết bị kháng insulin hay không?

TG/HDL Ratio=Triglycerid (TG)HDL-Cholesterol\text{TG/HDL Ratio}=\frac{\text{Triglycerid (TG)}}{\text{HDL-Cholesterol}}TG/HDL Ratio=HDL-CholesterolTriglycerid (TG)​

Trong đó:

• TG: chỉ số Triglycerid (mỡ trung tính).

• HDL: cholesterol “tốt”.

• Có thể tra trong phiếu xét nghiệm mỡ máu tổng quát.

Gợi ý:

• Nếu tỷ lệ > 4.0 (mg/dL) hoặc > 1.74 (mmol/L), gần như chắc chắn bạn đang có kháng Insulin.

• Nên kết hợp kiểm tra các chỉ số khác như: vòng bụng, huyết áp, men gan, HbA1c, fasting insulin.

5.1. Cách tính chỉ số xét nghiệm máu để biết bị kháng insulin hay không dựa nghiên cứu khoa học dưới đây:

1. Nghiên cứu của McLaughlin et al. (2003) "Use of Metabolic Markers to Identify Overweight Individuals Who Are Insulin Resistant."

• Tạp chí: Diabetes Care

• Phát hiện: TG/HDL ≥ 3.0 (mg/dL) hoặc tương đương 1.13 (mmol/L) là chỉ số dự báo kháng Insulin đáng tin cậy.

• Kết luận: TG/HDL cao có liên quan chặt với kháng Insulin, độc lập với BMI.

2. Nghiên cứu của da Luz et al. (2008) "High ratio of triglycerides to HDL-cholesterol predicts extensive coronary disease."

• Tạp chí: Clinics (Sao Paulo)

• Kết luận: Tỷ lệ TG/HDL > 3.8 (mg/dL) liên quan đến xơ vữa động mạch và kháng Insulin.

• Gợi ý mức >4.0 là đáng báo động với nguy cơ chuyển hóa.

3. Nghiên cứu của Ginsberg HN et al. (2000) "Insulin resistance and cardiovascular disease."

• Tạp chí: Journal of Clinical Investigation

• Trình bày mối liên hệ giữa tăng Triglyceride, giảm HDL và tình trạng kháng Insulin.

5.2. Bài kiểm tra nhanh, bạn có thể bị kháng Insulin nếu "đúng" từ 3 dấu hiệu trở lên dưới đây:

Có mỡ bụng khó giảm.

Dễ đói nhanh, thèm tinh bột/ngọt.

Hay mệt sau khi ăn no.

Huyết áp cao nhẹ hoặc rối loạn mỡ máu.

Gan nhiễm mỡ.

Mụn, da sạm cổ/nách.

Kinh nguyệt rối loạn (nữ).

Yếu sinh lý (nam).

6. Bị kháng insulin phải làm sao?

Cách cải thiện kháng insulin hiệu quả:

Giảm tinh bột xấu - Tăng rau xanh, đạm tốt.

Ăn rau trước bữa ăn.

Tránh ăn trái cây khi đói.

Vận động sau mỗi bữa ăn: chỉ 10 - 15 phút đi bộ nhẹ cũng rất hiệu quả.

Ngủ đủ giấc - Giảm stress.

Kết hợp dùng thảo dược hỗ trợ: Hồng sâm, Hắc sâm, Đông trùng hạ thảo và Tinh dầu thông đỏ… đã được chứng minh hỗ trợ cải thiện độ nhạy insulin.

Top những Thực phẩm chức năng giúp phòng ngừa và hỗ trợ điều trị kháng insulin hiệu quả

Tham khảo thêm các sản phẩm chăm sóc sức khẻo chính hãng tại: https://edallyhanquoc.vn/thuc-pham-bao-ve-suc-khoe-edally-bh-han-quoc.html

Mọi thông tin chi tiết về sản phẩm cũng như chính sách đại lý xin vui lòng liên hệ edallyhanquoc.vn qua Hotline/Zalo: 0902.158.663 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất.