Rối Loạn Stress Sau Sang Chấn (PTSD) - Những Điều Bạn Cần Biết

Rối loạn stress sau sang chấn (PTSD - Post-Traumatic Stress Disorder) là một rối loạn tâm lý nghiêm trọng có thể phát triển sau khi một người trải qua hoặc chứng kiến một sự kiện sang chấn.

Rối loạn stress sau sang chấn (PTSD) không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần mà còn có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe thể chất và ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày. Dưới đây là những thông tin quan trọng bạn cần biết về PTSD mà bạn không nên bỏ qua:

Rối loạn stress sau sang chấn (PTSD) - Những điều bạn cần biết

1. Rối loạn stress sau sang chấn (PTSD) là gì?

Rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD) là một rối loạn tâm thần có thể xảy ra ở những người đã trải qua hoặc chứng kiến ​​một sự kiện đau thương, một loạt sự kiện hoặc một loạt hoàn cảnh. Một cá nhân có thể cảm thấy điều này có hại về mặt cảm xúc hoặc thể chất hoặc đe dọa đến tính mạng và có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần, thể chất, xã hội và/hoặc tinh thần. Một trong số đó có thể là cảm giác sợ hãi, cảm giác sợ hãi trong và sau một tình huống đau thương là điều tự nhiên. Sợ hãi là một phần trong phản ứng “chiến đấu hay bỏ chạy” của cơ thể, giúp chúng ta tránh hoặc ứng phó với mối nguy hiểm tiềm tàng. Mọi người có thể gặp một loạt phản ứng sau sang chấn và hầu hết mọi người đều hồi phục sau các triệu chứng ban đầu theo thời gian. Những người tiếp tục gặp vấn đề có thể được chẩn đoán mắc PTSD. Ví dụ bao gồm thiên tai, tai nạn nghiêm trọng, hành động khủng bố, chiến tranh/chiến đấu, hãm hiếp/tấn công tình dục,  sang chấn lịch sử, bạo lực và bắt nạt bạn tình.

PTSD trước đây được biết đến với nhiều cái tên như “sốc vỏ đạn” trong những năm Thế chiến thứ nhất và “mệt mỏi khi chiến đấu” sau Thế chiến thứ hai, nhưng PTSD không chỉ xảy ra với các cựu chiến binh. PTSD có thể xảy ra ở tất cả mọi người, thuộc mọi dân tộc, quốc tịch hoặc văn hóa và ở mọi lứa tuổi. PTSD ảnh hưởng đến khoảng 3,5% người Mỹ trưởng thành mỗi năm. Tỷ lệ mắc PTSD trong đời ở thanh thiếu niên từ 13 -18 tuổi là 8%. Ước tính cứ 11 người thì có một người được chẩn đoán mắc PTSD trong đời. Phụ nữ có nguy cơ mắc PTSD cao gấp đôi nam giới. Ba nhóm dân tộc - người Mỹ gốc Latinh, người Mỹ gốc Phi và người Mỹ bản địa/thổ dân Alaska - bị ảnh hưởng một cách không cân đối và có tỷ lệ mắc PTSD cao hơn người da trắng không phải gốc Latinh.

Những người bị rối loạn stress sau sang chấn (PTSD) có những suy nghĩ và cảm xúc mãnh liệt, lo lắng liên quan đến trải nghiệm của họ kéo dài rất lâu sau khi sự kiện đau buồn kết thúc. Họ có thể hồi tưởng lại sự kiện đó qua những đoạn hồi tưởng hoặc ác mộng; họ có thể cảm thấy buồn bã, sợ hãi hay tức giận; và họ có thể cảm thấy tách biệt hoặc xa lạ với người khác. Những người bị PTSD có thể tránh né những tình huống hoặc những người nhắc nhở họ về sự kiện đau buồn và họ có thể có phản ứng tiêu cực mạnh mẽ với những điều bình thường như tiếng động lớn hoặc sự va chạm vô tình.

2. Những dấu hiệu và triệu chứng của rối loạn stress sau sang chấn (PTSD) là gì?

Các triệu chứng của PTSD thường bắt đầu trong vòng 3 tháng sau sự kiện đau thương, nhưng đôi khi chúng xuất hiện muộn hơn. Để đáp ứng các tiêu chí của rối loạn stress sau sang chấn (PTSD), một người phải có các triệu chứng kéo dài hơn 1 tháng và các triệu chứng phải đủ nghiêm trọng để ảnh hưởng đến các khía cạnh của cuộc sống hàng ngày, chẳng hạn như các mối quan hệ hoặc công việc. Các triệu chứng cũng phải không liên quan đến thuốc, sử dụng chất gây nghiện hoặc bệnh khác.

Quá trình của rối loạn khác nhau. Một số người hồi phục trong vòng 6 tháng, trong khi những người khác có các triệu chứng kéo dài 1 năm hoặc lâu hơn. Những người mắc PTSD thường mắc các bệnh đồng thời, chẳng hạn như trầm cảm, sử dụng chất gây nghiện hoặc một hoặc nhiều chứng rối loạn lo âu.

Sau một sự kiện nguy hiểm, việc xuất hiện một số triệu chứng là điều đương nhiên. Ví dụ, một số người có thể cảm thấy tách rời khỏi trải nghiệm đó, như thể họ đang quan sát mọi thứ hơn là trải nghiệm chúng. Chuyên gia sức khỏe tâm thần có kinh nghiệm giúp đỡ những người mắc PTSD, chẳng hạn như bác sĩ tâm thần, nhà tâm lý học hoặc nhân viên xã hội lâm sàng, có thể xác định liệu các triệu chứng có đáp ứng tiêu chí của PTSD hay không.

Để được chẩn đoán mắc rối loạn stress sau sang chấn (PTSD), người lớn phải có tất cả những điều sau đây trong ít nhất 1 tháng:

• Sự xâm nhập: Những suy nghĩ xâm nhập như những ký ức không chủ ý, lặp đi lặp lại; những giấc mơ đau buồn; hoặc hồi tưởng về sự kiện đau thương. Những đoạn hồi tưởng có thể sống động đến mức mọi người cảm thấy họ đang sống lại trải nghiệm đau thương hoặc nhìn thấy nó trước mắt. Suy nghĩ và cảm xúc có thể gây ra những triệu chứng này, cũng như các từ, đồ vật hoặc tình huống gợi nhớ về sự kiện cũng có thể gây ra.

• Né tránh: Việc tránh những lời nhắc nhở về sự kiện đau buồn có thể bao gồm việc tránh né những người, địa điểm, hoạt động, đồ vật và tình huống có thể gây ra những ký ức đau buồn. Mọi người có thể cố gắng tránh nhớ lại hoặc nghĩ về sự kiện đau buồn đó. Họ có thể chống lại việc nói về những gì đã xảy ra hoặc họ cảm thấy thế nào về điều đó. Các triệu chứng né tránh có thể khiến mọi người thay đổi thói quen của họ. Ví dụ, một số người có thể tránh lái xe hoặc ngồi trong ô tô sau một vụ tai nạn ô tô nghiêm trọng.

• Thay đổi về nhận thức và tâm trạng: Không có khả năng ghi nhớ các khía cạnh quan trọng của sự kiện đau thương, những suy nghĩ và cảm xúc tiêu cực dẫn đến niềm tin sai lệch và liên tục về bản thân hoặc người khác (ví dụ: “Tôi tệ”, “Không ai có thể tin cậy được”); suy nghĩ lệch lạc về nguyên nhân, hậu quả của sự việc dẫn đến đổ lỗi sai lầm cho bản thân hoặc người khác; nỗi sợ hãi, kinh hoàng, tức giận, cảm giác tội lỗi hoặc xấu hổ đang diễn ra; ít quan tâm hơn đến các hoạt động trước đây ưa thích; cảm thấy tách biệt hoặc xa lạ với người khác; hoặc không thể trải nghiệm những cảm xúc tích cực (không có niềm vui hoặc sự hài lòng). Các triệu chứng về nhận thức và tâm trạng có thể bắt đầu hoặc trầm trọng hơn sau sự kiện đau buồn. Chúng có thể khiến một người cảm thấy xa cách với bạn bè hoặc thành viên gia đình.

• Thay đổi về kích thích và phản ứng: Các triệu chứng kích thích và phản ứng có thể bao gồm cáu kỉnh và bộc phát giận dữ; cư xử liều lĩnh hoặc theo cách tự hủy hoại bản thân; cảnh giác quá mức với môi trường xung quanh một cách nghi ngờ; dễ bị giật mình; hoặc gặp khó khăn trong việc tập trung hoặc ngủ. Các triệu chứng kích thích thường liên tục. Chúng có thể dẫn đến cảm giác căng thẳng, tức giận và có thể cản trở các hoạt động trong cuộc sống hàng ngày, chẳng hạn như ngủ, ăn hoặc tập trung.

3. Các yếu tố nguy cơ của rối loạn stress sau sang chấn (PTSD) là gì?

Các yếu tố rủi ro có thể làm tăng khả năng về rối loạn stress sau sang chấn (PTSD) bao gồm:

• Tiếp xúc với những trải nghiệm đau thương trước đây, đặc biệt là trong thời thơ ấu.

• Bị tổn thương hoặc chứng kiến ​​người khác bị thương hoặc bị giết.

• Cảm thấy kinh hãi, bất lực hoặc sợ hãi tột độ.

• Có ít hoặc không có hỗ trợ xã hội sau sự kiện.

• Đối mặt với căng thẳng thêm sau sự kiện, chẳng hạn như mất người thân, đau đớn và thương tích hoặc mất việc làm hoặc nhà cửa.

• Có tiền sử cá nhân hoặc gia đình mắc bệnh tâm thần hoặc sử dụng chất gây nghiện.

4. Các yếu tố hỗ trợ làm giảm rối loạn stress sau sang chấn (PTSD) là gì?

Các yếu tố phục hồi có thể làm giảm khả năng về rối loạn stress sau sang chấn (PTSD) bao gồm:

• Tìm kiếm sự hỗ trợ từ bạn bè, gia đình hoặc các nhóm hỗ trợ.

• Học cách cảm thấy ổn với hành động của mình sau một sự kiện đau buồn.

• Có chiến lược đối phó để vượt qua và học hỏi từ sự kiện đau thương.

• Sẵn sàng và có khả năng ứng phó với những sự kiện khó chịu khi chúng xảy ra, mặc dù cảm thấy sợ hãi.

5. Rối loạn stress sau sang chấn (PTSD)được điều trị như thế nào?

Điều quan trọng là bất kỳ ai có triệu chứng rối loạn stress sau sang chấn (PTSD) đều phải làm việc với chuyên gia sức khỏe tâm thần có kinh nghiệm điều trị PTSD. Các phương pháp điều trị chính là trị liệu tâm lý, dùng thuốc hoặc kết hợp giữa trị liệu tâm lý và thuốc. Chuyên gia sức khỏe tâm thần có thể giúp mọi người tìm ra kế hoạch điều trị tốt nhất cho các triệu chứng và nhu cầu của họ.

Một số người mắc PTSD, chẳng hạn như những người có mối quan hệ bị lạm dụng, có thể đang phải trải qua sang chấn tâm lý liên tục. Trong những trường hợp này, việc điều trị thường hiệu quả nhất khi giải quyết được cả tình huống đau thương và các triệu chứng của PTSD. Những người trải qua các biến cố đau buồn hoặc mắc chứng PTSD cũng có thể bị rối loạn hoảng sợ, trầm cảm, sử dụng chất gây nghiện hoặc có ý nghĩ tự tử. Điều trị những tình trạng này có thể giúp phục hồi sau sang chấn. Nghiên cứu cho thấy sự hỗ trợ từ gia đình và bạn bè cũng có thể là một phần quan trọng trong quá trình phục hồi.

5.1. Trị liệu tâm lý rối loạn stress sau sang chấn (PTSD) :

Tâm lý trị liệu bao gồm nhiều kỹ thuật điều trị mà nhà tâm lý sử dụng để giúp mọi người xác định và thay đổi những cảm xúc, suy nghĩ và hành vi rắc rối. Tâm lý trị liệu có thể cung cấp sự hỗ trợ, giáo dục và hướng dẫn cho những người bị PTSD và gia đình họ. Việc điều trị có thể diễn ra từng người một hoặc theo nhóm và thường kéo dài từ 6 đến 12 tuần nhưng cũng có thể kéo dài hơn.

Một số loại trị liệu tâm lý nhắm vào các triệu chứng rối loạn stress sau sang chấn (PTSD), trong khi những loại khác tập trung vào các vấn đề liên quan đến xã hội, gia đình hoặc công việc. Các liệu pháp tâm lý hiệu quả thường nhấn mạnh một số thành phần chính, bao gồm các kỹ năng học tập để giúp xác định các yếu tố gây ra và kiểm soát các triệu chứng.

Một loại trị liệu tâm lý rối loạn stress sau sang chấn (PTSD) phổ biến, được gọi là liệu pháp hành vi nhận thức, có thể bao gồm liệu pháp:

• Trị liệu xử lý nhận thức.

• Trị liệu Tiếp xúc kéo dài.

• Trị liệu hành vi nhận thức tập trung vào chấn thương.

• Giải mẫn cảm và tái xử lý chuyển động mắt cho PTSD.

• Liệu pháp nhóm.

Các liệu pháp tâm lý khác như liệu pháp liên cá nhân, hỗ trợ và tâm động học tập trung vào các khía cạnh cảm xúc và cá nhân của PTSD. Những điều này có thể hữu ích cho những người không muốn tiếp xúc với những lời nhắc nhở về những tổn thương của họ.

5.2. Trị liệu rối loạn stress sau sang chấn (PTSD) bằng thuốc:

Thuốc có thể giúp kiểm soát các triệu chứng của rối loạn stress sau sang chấn (PTSD). Ngoài ra, việc giảm triệu chứng mà thuốc mang lại cho phép nhiều người tham gia trị liệu tâm lý hiệu quả hơn.

Các loại thuốc khác có thể được sử dụng để giảm lo lắng và kích động về thể chất, hoặc điều trị những cơn ác mộng và các vấn đề về giấc ngủ gây rắc rối cho nhiều người mắc PTSD.

Tuy nhiên, để dùng thuốc tốt nhất, hãy liên hệ và nghe tư vấn từ các bác sĩ.

Ngoài việc điều trị, nhiều người mắc PTSD thấy rất hữu ích khi chia sẻ kinh nghiệm và cảm xúc của họ với những người khác có trải nghiệm tương tự, chẳng hạn như trong nhóm hỗ trợ đồng đẳng.

Thực ra việc trị liệu cho người mắc PTSD rất phức tạp và cần những nhà tâm lý được đào tạo chuyên môn thường ít nhất là thạc sĩ tâm lý học. Nên bạn hãy thận trọng khi tìm kiếm sự hỗ trợ từ các chuyên gia về sức khỏe tâm thần. Nếu bạn đang nghi ngờ hoặc dấu hiệu tâm lý nói trên, hoặc bất kỳ băn khoăn nào về PTSD hoặc phương pháp điều trị tâm lý phù hợp, hãy bổ sung ngay Nhân sâm, Hồng sâm hay Hắc sâm… vào chế độ dinh dưỡng hàng ngày để định thần, ích trí và tìm kiếm sự trợ giúp từ các chuyên gia tâm lý ngay.

Tham khảo thêm: https://edallyhanquoc.vn/roi-loan-lo-au-12-cach-phong-ngua-va-vuot-qua.html

Mọi thông tin chi tiết về sản phẩm cũng như chính sách đại lý xin vui lòng liên hệ edallyhanquoc.vn qua Hotline/Zalo: 0902.158.663 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất.

Tham khảo tài liệu:

(1) Post-Traumatic Stress Disorder. nimh.nih.gov

(2) What is Posttraumatic Stress Disorder (PTSD)?. American Psychiatry Association