Thói Quen Ăn Quá Nhanh Gây Ra Tác Hại Như Thế Nào?

Trên lâm sàng, nhiều người bệnh thường xuất hiện triệu chứng ợ hơi liên tục kèm trướng bụng sau mỗi bữa ăn, đặc biệt là những bữa ăn quá nhanh và hiện tượng này được gọi là aerophagia.

Aerophagia một thuật ngữ chỉ tình trạng nuốt một lượng không khí đáng kể vào đường tiêu hóa khi ăn uống hoặc nói chuyện thường gặp ở người bệnh trào ngược dạ dày - thực quản, viêm loét dạ dày tá tràng, khó tiêu chức năng. Tình trạng này xảy ra đến từ thói quen ăn quá nhanh, một thói quen rất có hại cho hệ tiêu hóa.

Thói quen ăn quá nhanh gây ra tác hại như thế nào cho cơ thể?

1. Ăn quá nhanh là như thế nào?

Ăn quá nhanh là hành vi đưa lượng thức ăn lớn vào miệng, nhai qua loa rồi nuốt liên tục trong thời gian ngắn. Thói quen này phổ biến ở môi trường đô thị, nơi nhịp sống gấp gáp và áp lực công việc khiến thời gian ăn uống bị rút ngắn. 

Quá trình tiêu hóa vốn bắt đầu ngay khi chúng ta nhìn hoặc ngửi thấy thức ăn: hệ thần kinh phó giao cảm sẽ kích thích tuyến nước bọt, tuyến dạ dày và tuyến tụy tiết dịch tiêu hóa. Khi nếm và nhai, tuyến nước bọt tiết amylase để phân giải tinh bột, đồng thời động tác nghiền cơ học làm giảm kích thước thức ăn, giúp giảm tải cho dạ dày. Khi nuốt, nhu động thực quản phối hợp cùng cơ thắt thực quản trên và dưới vận chuyển thức ăn xuống dạ dày. Dạ dày tiếp nhận thức ăn sẽ co bóp trộn đều với dịch vị chứa acid clohydric và nhiều loại enzyme khác nhau để tiêu hóa các chất đạm, mỡ, tinh bột trong thức ăn, đồng thời kiểm soát nhịp tống thức ăn xuống tá tràng. Toàn bộ chuỗi phản ứng này đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa các cơ quan và cần một khoảng thời gian nhất định để đạt hiệu quả tối ưu.

2. Điều gì xảy ra khi chúng ta ăn quá nhanh?

Nếu chúng ta ăn quá nhanh, cơ thể sẽ không kịp hoàn thiện các phản ứng sinh lý trên, dẫn đến:

2.1. Ăn quá nhanh gây giảm tiêu hóa cơ học:

Thức ăn chưa được nghiền nhỏ, diện tích tiếp xúc với enzyme tiêu hóa giảm, làm cho amylase trong nước bọt hoạt động kém hiệu quả, dẫn đến dạ dày phải co bóp mạnh hơn để bù trừ, dễ gây mỏi cơ trơn và chậm làm rỗng dạ dày.

2.2. Ăn quá nhanh gây quá tải dạ dày đột ngột:

Khối lượng thức ăn lớn xuống nhanh gây căng giãn mạnh thành dạ dày, kích thích tế bào G tiết gastrin quá mức, làm dễ kích ứng niêm mạc, đặc biệt ở người có sẵn viêm loét sẽ làm triệu chứng nặng nề hơn.

2.3. Ăn quá nhanh gây rối loạn phối hợp thực quản - dạ dày:

Khi nuốt liên tục, cơ thắt thực quản dưới phải mở đóng nhanh, tăng nguy cơ trào ngược do áp lực dạ dày cao đẩy acid ngược lên thực quản.

2.4. Ăn quá nhanh gây giảm tín hiệu báo no:

Trung tâm no ở vùng dưới đồi cần khoảng 15-20 phút mới nhận đủ tín hiệu từ hormon cholecystokinin và leptin; ăn nhanh khiến lượng calo nạp vào vượt nhu cầu, dẫn đến tăng cân, béo phì.

2.5. Ăn quá nhanh làm tăng nguy cơ đầy hơi và khó tiêu:

Nuốt vội thường đi kèm nuốt nhiều không khí (dẫn đến aerophagia), cộng với quá trình tiêu hóa chậm, gây ra sinh hơi trong dạ dày và ruột, gây chướng bụng, ợ hơi.

3. Làm thế nào để kiểm soát tình trạng ăn quá nhanh?

Để có được hệ tiêu hóa khỏe mạnh, chúng ta cần phải ăn uống đúng cách. Khi ăn, cần sử dụng toàn bộ giác quan cho việc ăn như nhìn màu sắc, ngửi hương, cảm nhận vị, lắng nghe âm thanh khi nhai… giúp kích thích tối đa phản xạ tiết dịch tiêu hóa. Bên cạnh đó, cần tránh vừa ăn vừa làm việc, xem điện thoại hoặc suy nghĩ căng thẳng. Nên tập nhai kỹ, nuốt chậm: mỗi miếng nên nhai 20-50 lần để nghiền nhỏ và trộn đều với nước bọt trước khi nuốt; sau khi nuốt xong, chờ vài giây rồi mới đưa thức ăn tiếp theo vào miệng, giúp dạ dày xử lý từng đợt nhỏ. Một bữa ăn chính nên ăn trong khoảng 20-30 phút để đảm bảo tín hiệu báo no phát huy hiệu quả.

Tóm lại, ăn nhanh tuy tiết kiệm thời gian nhưng đây lại là thói quen xấu vì làm phá vỡ nhịp sinh lý tiêu hóa tự nhiên, dẫn đến hàng loạt hậu quả: giảm hiệu quả tiêu hóa, tăng nguy cơ trào ngược, béo phì, rối loạn nhu động và tổn thương niêm mạc dạ dày. Thói quen ăn đúng cách không chỉ giúp hệ tiêu hóa hoạt động tối ưu mà còn cải thiện kiểm soát cân nặng và giảm nguy cơ bệnh lý tiêu hóa lâu dài.

Tham khảo các sản phẩm chăm sóc sức khỏe chính hãng tại: https://edallyhanquoc.vn/thuc-pham-bao-ve-suc-khoe-edally-bh-han-quoc.html

Mọi thông tin chi tiết về sản phẩm cũng như chính sách đại lý xin vui lòng liên hệ edallyhanquoc.vn qua Hotline/Zalo: 0902.158.663 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất.

Nguồn: ThS BS. Nguyễn Trọng Tín - Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM - Cơ sở 3