Bệnh Nhân Cường Aldosterone Nào Không Cần Làm Thăm Dò Lấy Máu Tĩnh Mạch Thượng Thận (AVS)?

Thăm dò lấy máu tĩnh mạch thượng thận (AVS - Adrenal Vein Sampling) là thủ thuật “chuẩn vàng” trong việc phân biệt nguyên nhân của cường aldosterone nguyên phát (Primary Aldosteronism - PA), giúp xác định bệnh là do:

U tuyến thượng thận đơn độc (APA - Aldosterone Producing Adenoma) => có thể mổ cắt bỏ tuyến thượng thận bên bệnh.

Tăng sinh vỏ thượng thận hai bên (Bilateral Adrenal Hyperplasia - BAH) => điều trị nội khoa, không phẫu thuật.

Bệnh nhân cường aldosterone nào không cần làm thăm dò lấy máu tĩnh mạch thượng thận (AVS)?

Tuy nhiên, không phải mọi bệnh nhân PA đều cần phải thực hiện AVS. Dưới đây là những trường hợp có thể không cần làm AVS.

1. Tại sao bệnh nhân cường aldosterone thường được chỉ định cần làm thăm dò lấy máu tĩnh mạch thượng thận (AVS)?

U thượng thận tiết aldosterone (còn gọi là cường aldosterone tiên phát - PA) là nguyên nhân phổ biến nhất gây tăng huyết áp. Bệnh có thể chữa khỏi hoàn toàn sau khi cắt bỏ u thượng thận. Tuy nhiên nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng độ chính xác của chụp CT hay cộng hưởng từ tuyến thượng thận trong việc xác định vị trí sản xuất aldosterone bị hạn chế do các u tiết aldosterone thường có kích thước nhỏ (microadenoma) và nhiều trường hợp u tiết ở cả 2 bên thượng thận không thể phát hiện bằng các kỹ thuật hình ảnh hiện tại.

Vì vậy, sau khi đã có chẩn đoán PA thì kỹ thuật đặt catheter vào tĩnh mạch thượng thận 2 bên (Adrenal Venous Sampling - AVS), lấy máu xét nghiệm Aldosterone và Cortisol được coi là tiêu chuẩn vàng để phân biệt cường aldosterone một bên (có thể chữa khỏi bằng phẫu thuật cắt u) hay hai bên (không có chỉ định mổ, điều trị bằng thuốc kháng aldosterone).

Thăm dò lấy máu tĩnh mạch thượng thận (AVS) là tiêu chuẩn vàng trong việc phân biệt nguyên nhân gây bệnh cường aldosterone 

2. Khi nào bệnh nhân cường aldosterone có thể không cần làm thăm dò lấy máu tĩnh mạch thượng thận (AVS)?

Do thăm dò lấy máu tĩnh mạch thượng thận (AVS) là kỹ thuật phức tạp, chi phí cao nên nó không được chỉ định cho mọi bệnh nhân cường aldosterone.

Những trường hợp bệnh nhân cường aldosterone có thể không cần làm thăm dò lấy máu tĩnh mạch thượng thận (AVS) là:

1. Bệnh nhân từ chối phẫu thuật hoặc muốn điều trị nội khoa suốt đời.

2. Bệnh nhân có nguy cơ cao bị các biến chứng liên quan đến gây mê hoặc phẫu thuật như tuổi cao, mắc nhiều bệnh nặng.

3. Có các đặc điểm gợi ý u 1 bên thượng thận rất rõ ràng như tuổi < 45, u 1 thượng thận 1 bên rất rõ và tuyến thượng thận đối bên có hình ảnh bình thường trên phim chụp, có hạ Kali máu tự phát, nồng độ aldosterone huyết tương rất cao và hoạt tính renin rất thấp. Tuy nhiên các tiêu chí này chỉ là tương đối vì có thể tuyến thượng thận đối bên vẫn có u nhỏ tiết aldosterone (nhưng hiếm).

4. Có các đặc điểm gợi ý bị ung thư tuyến thượng thận.

5. Bệnh nhân có chẩn đoán di truyền xác định cường aldosterone gia đình típ I, III và IV, vốn có tăng aldosterone hai bên, trừ khi hình ảnh cho thấy nghi ngờ cao bị PA một bên.

Tham khảo các sản phẩm chăm sóc sức khỏe chính hãng tại: https://edallyhanquoc.vn/thuc-pham-bao-ve-suc-khoe-edally-bh-han-quoc.html

Mọi thông tin chi tiết về sản phẩm cũng như chính sách đại lý xin vui lòng liên hệ edallyhanquoc.vn qua Hotline/Zalo: 0902.158.663 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất bạn nhé.

Nguồn: Endocrine Reviews, 2025, Vol. 46, No. 4