Các Dị Tật Ở Thận Bẩm Sinh Thường Gặp

Trong tổng số các dị tật bẩm sinh xảy ra ở con người, dị tật bẩm sinh về thận chiếm 20 - 30%. Nguyên nhân do những bất thường về giải phẫu và sinh lí của phôi thai thận dẫn đến loạt các khiếm khuyết cho thận. Nếu không được chẩn đoán, theo dõi và can thiệp kịp thời, dị tật ở thận bẩm sinh có thể dẫn đến nhiều biến chứng nặng nề làm mất chức năng thận, thậm chí tử vong.

Theo các chuyên gia, khi bào thai được vài tuần tuổi, 2 thận của trẻ không nằm vị trí hố lưng như lúc trưởng thành mà nằm ở vùng hố chậu, gần bàng quang. Trong quá trình phát triển cho đến khi đủ 9 tháng, 2 thận sẽ từ hố chậu di chuyển dần lên vị trí của thận. Nếu thận không di chuyển hoặc di chuyển dính vào nhau hoặc không xoay đúng chiều… sẽ dẫn đến nhiều dị tật ở thận bẩm sinh cho trẻ như thận lạc chỗ, thận hình móng ngựa, thận ứ nước, bể thận, thận đôi, thận ba…

Các dị tật ở thận bẩm sinh thường gặp không nên xem thường

1. Dị tật thận lạc chỗ bẩm sinh

Thận lạc chỗ xảy ra do thận không di chuyển lên thận, lên hố lưng mà nằm ở những vị trí khác như ở giữa chừng hố chậu, ngực gây nên dị tật. Dị tật thận lạc chỗ thường gặp ở nam nhiều hơn nữ và bên trái 2 - 3 lần so với bên phải. Thận lạc chỗ thường hay kèm theo các dị tật bẩm sinh vùng trực tràng hậu môn, hay gặp nhất là không có hậu môn. Các trường hợp thận lạc chỗ thường gặp bao gồm:

Dị tật thận lạc chỗ vùng chậu bẩm sinh:

Dị tật này thường gặp nhất, gây ra một số triệu chứng vùng bụng do thận lạc đè ép lên các mạch máu, thần kinh, các tạng lân cận hoặc đè vào đại trạng gây táo bón. Thận lạc chỗ vùng chậu dễ sờ thấy nên dễ nhầm với các khối u cứng ở vùng chậu.

Dị tật thận lạc chỗ vùng ngực bẩm sinh:

Là hiện tượng thận nằm trong lòng ngực trẻ khi còn là bào thai. Nếu thận có các vấn đề về viêm, sỏi thì lồng ngực sẽ có các triệu chứng rõ ràng như đau tức, khó thở, sốt…

Dị tật thận lạc sang bên đối diện bẩm sinh:

Cả 2 thận đều nằm về một phía của cơ thể. Thận lạc thường bé hơn và nằm phía dưới thận thường. Động mạch thận xuất phát từ động mạch chủ và nằm cùng bên với thận, tĩnh mạch thận cũng đổ vào tĩnh mạch chủ như thận thường.

Một số thận vừa lạc chỗ vừa xoay sai, nên bể thận hướng ra phía bụng. Các niệu quản và mạch máu thường bị xoắn nên dễ bị tắc nghẽn mạch máu và viêm nhiễm.

Dị tật thận lạc chỗ bẩm sinh

2. Dị tật thận hình móng ngựa (thận hợp nhất) bẩm sinh

Đây là tình trạng hai quả thận hợp nhất hoặc liên kết với nhau khi di chuyển lên. Thay vì có cấu trúc hình hạt đậu nằm đối xứng qua cột sống, thận hình móng ngựa dính nhau ở phần đáy tạo thành hình dạng chữ U giống như một chiếc móng ngựa. Thận móng ngựa nằm ở vị trí khác, thấp hơn trong xương chậu và gần phía trước cơ thể so với hai quả thận điển hình nằm ở vị trí đốt sống ngực thứ 11.

Triệu chứng của dị tật thận hình móng ngựa bẩm sinh:

Các triệu chứng của thận hình móng ngựa tương tự bị nhiễm trùng đường tiết niệu (UTIs) như đi tiểu đau, đi tiểu thường xuyên hoặc tiểu gấp, nước tiểu đục, sẫm màu hoặc màu hồng hoặc có mùi nặng, nhiệt độ cơ thể cao hoặc thấp, đau bụng hoặc lưng... Sỏi thận cũng có thể là một dấu hiệu của thận móng ngựa gây ra. Triệu chứng gồm đau dữ dội ở một bên bụng hoặc bẹn, sốt, buồn nôn hoặc nôn mửa, có máu trong nước tiểu...

Dị tật bẩm sinh thận hình móng ngựa (thận hợp nhất)

3. Dị tật thận ứ nước, hẹp khúc nối bể thận bẩm sinh

Thận ứ nước là bệnh bẩm sinh và có nhiều nguyên nhân gây bệnh như hệ thống mạch máu chèn ép, thận không xoay đúng chiều, thận xoay theo chiều bất toàn. Thay vì xoay theo chiều phía sau, thận lại xoay theo chiều phía trước. Khi đó, khúc nối bể thận sẽ ép vào động mạch của thận gây ra tình trạng thận ứ nước, hẹp khúc nối bể thận bẩm sinh.

Khi bị thận ứ nước, trẻ em thường có một số biểu hiện sau:

• Có biểu hiện đau và khóc khi đi tiểu.

• Đau vùng bụng dưới, trẻ khóc khi bị nắn hoặc ấn vào bụng dưới.

• Đi tiểu nhiều hơn so với bình thường.

• Xuất hiện tình trạng buồn nôn, nôn mửa, sốt.

• Sốt, đau lưng, nước tiểu có màu đục, khóc hoặc khó chịu khi đi tiểu do các cơn đau.

Dị tật thận ứ nước, hẹp khúc nối bể thận bẩm sinh

4. Dị tật thận đôi, thận ba bẩm sinh

Ngoài các dị tật trên, trẻ cũng thường xuất hiện thận đôi, thận ba. Thay vì chỉ có một thận hoặc một bể thận, một niệu quản ở một bên, bé sẽ có hai thận, ba thận hoặc ba niệu quản, ba bể thận. Cặp thận đôi gắn vào nhau thành một khối nhưng vẫn có ranh giới. Thận ở trên thường nhỏ hơn thận chính nằm dưới. 

Khi mắc dị tật thận đôi, thận ba bẩm sinh sẽ có những biểu hiện bao gồm:

Nóng sốt, nước tiểu đục, tiểu không tự chủ, tiểu khó hoặc không tiểu được kèm khó chịu hoặc đau tức, một bên mạn sườn căng phồng, gầy sút, mệt mỏi, đôi khi phù nhẹ toàn thân.

Nhằm đáp ứng cuộc sống tương lai của trẻ, đặc biệt là bảo tồn chức năng thận, cách chuyên gia khuyên phụ huynh cần chú ý và đưa trẻ đến khám, tầm soát tại các chuyên khoa vào những mốc thời gian quan trọng như trong thai kỳ, sau khi sinh, trước khi đi học mẫu giáo và trước khi vào tiểu học (trước 6 tuổi). Những dị tật có thể được phát hiện thông qua thăm khám và áp dụng các phương pháp chẩn đoán như siêu âm, cắt lớp vi tính, xạ hình thận… Nếu có, bác sĩ sẽ đưa ra kế hoạch điều trị cụ thể cho từng loại dị tật bẩm sinh.

Hy vọng bài viết trên của Trung Tâm Tinh Dầu Thông Đỏ Hàn Quốc Edally BH sẽ cung cấp cho mọi người những thông tin hữu ích để biết thêm về các loại dị tật bẩm sinh ở thận. Chúc bạn luôn khỏe mạnh.