Cập Nhật Điều Trị Tăng Huyết Áp Kháng Trị Ở Bệnh Nhân Thận Mạn (CKD)

Tăng huyết áp (THA) là một trong những yếu tố nguy cơ chính gây tiến triển bệnh thận mạn (CKD) và tử vong do tim mạch. Ở bệnh nhân CKD, THA không chỉ là hệ quả của rối loạn chức năng thận mà còn thúc đẩy quá trình xơ hóa cầu thận - ống thận, làm mất dần chức năng thận.

Khi tăng huyết áp không kiểm soát được dù đã điều trị tích cực - được gọi là tăng huyết áp kháng trị - thì nguy cơ biến chứng tim mạch và suy thận tiến triển càng cao.

Tăng huyết áp kháng trị (Resistant Hypertension) được định nghĩa khi huyết áp > 130/80 mmHg (hoặc > 140/90 mmHg với tiêu chuẩn cũ) dù đã tối ưu hóa chế độ thuốc đủ liều và đúng phác đồ.

Cập nhật điều trị tăng huyết áp kháng trị ở bệnh nhân thận mạn (CKD)

Trong CKD, tỷ lệ THA kháng trị cao hơn nhóm chung dân số do rối loạn nước điện giải, tăng hoạt hệ thần kinh giao cảm, tăng hoạt hệ renin-angiotensin-aldosterone (RAAS), và độ nhạy thuốc hạ áp giảm.

1. Ý nghĩa lâm sàng của điều trị tăng huyết áp kháng trị ở bệnh nhân thận mạn

Khái niệm tăng huyết áp kháng trị: Huyết áp vẫn cao dù đã dùng 3 thuốc tối ưu, gồm: ACEi/ARB, chẹn kênh calci và thuốc lợi tiểu.

Tăng huyết áp kháng trị rất thường gặp ở bệnh nhân bệnh thận mạn (CKD): 50% CKD trung bình - nặng, và tới 75% bệnh nhân ghép thận.

Tăng huyết áp kháng trị làm tăng biến cố tim mạch và thúc đẩy suy thận nhanh hơn.

2. Mục tiêu huyết áp ở bệnh nhân thận mạn CKD (ESH 2023)

Mục tiêu chung: <140/90 mmHg.

Nhóm nguy cơ cao (albumin niệu ≥300 mg/g, đái tháo đường, nguy cơ tim mạch cao, ghép thận): <130/80 mmHg.

Không khuyến cáo <120 mmHg vì nguy cơ giảm tưới máu thận và tăng biến cố tim mạch.

3. Chiến lược điều trị thuốc tăng huyết áp kháng trị ở bệnh nhân thận mạn (theo eGFR)

Chiến lược điều trị thuốc tăng huyết áp kháng trị ở bệnh nhân thận mạn (CKD) tiếp cận theo eGFR, dựa trên sinh lý bệnh thận - tim mạch và các khuyến cáo hiện hành (KDIGO, AHA, ESC):

3.1. Điều trị nền tảng tăng huyết áp kháng trị ở bệnh nhân thận mạn (mọi giai đoạn CKD):

Thuốc ACEi hoặc ARB + CCB + lợi tiểu. Nếu eGFR <30 ml/ph/1.73 m² thì ưu tiên lợi tiểu quai.

3.2. Khi cần thuốc thứ 4 điều trị tăng huyết áp kháng trị ở bệnh nhân thận mạn:

Nếu eGFR ≥30: Ưu tiên Spironolactone (tác dụng phụ tăng Kali máu, suy thận nặng hơn, vú to…). Có thể thay bằng thuốc chẹn alpha hoặc thuốc ức chế giao cảm trung ương (clonidine)

Nếu eGFR <30: Chlorthalidone có hiệu quả tốt ngay cả ở CKD giai đoạn muộn. Chú ý nguy cơ suy thận nặng hơn, hạ K, hạ Na, tăng acid uric, chóng mặt.

Cách lựa chọn thuốc điều trị tăng huyết áp kháng trị theo từng giai đoạn bệnh thận mạn

Thuốc mới: Aprocitentan (đối kháng endothelin kép) có tác dụng giảm huyết áprõ và bền nhưng đắt tiền và 15-32% bị giữ nước/phù.

4. Vai trò các thuốc bảo vệ thận “không phải thuốc hạ huyết áp” trong trị tăng huyết áp kháng trị ở bệnh nhân thận mạn

Thuốc ức chế SGLT-2 (dapagliflozin, empagliflozin) nếu eGFR ≥20 ml/ph và/hoặc có albumin niệu (+). Lợi ích: ↓ ~40% nguy cơ suy thận giai đoạn cuối, ↓ biến cố tim mạch, tác dụng hạ huyết áp nhẹ nhưng ổn định và ↓ nguy cơ tăng K máu.

Thuốc đối kháng thụ thể Mineralocorticoid - Finerenone (nsMRA) cho bệnh nhân đái tháo đường típ 2 có CKD và albumin niệu (+) với eGFR ≥25 ml/ph. Lợi ích: ↓ 23% tiến triển bệnh thận, ↓ 14% biến cố tim mạch và có tác dụng hạ huyết áp đáng kể khi đo huyết áp 24h.

Thuốc GLP-1 RA (semaglutide): Tác dụng ↓ 24% biến cố thận và ↓ 29% tử vong tim mạch. Tác dụng hạ HA gián tiếp nhờ làm giảm cân mạnh

Các nhóm thuốc mới trong trị tăng huyết áp kháng trị ở bệnh nhân thận mạn:

Ức chế tổng hợp aldosterone (baxdrostat, vicadrostat).

Ức chế angiotensinogen bằng RNAi (zilebesiran) có tác dụng hạ huyết áp mạnh, thời gian tác dụng rất dài

5. Đốt thần kinh giao cảm thận trị tăng huyết áp kháng trị ở bệnh nhân thận mạn

Đốt thần kinh giao cảm thận (Renal denervation - RDN) được FDA chấp thuận năm 2023. Làm giảm ~4-6 mmHg (đo huyết áp 24h) và ~10 mmHg huyết áp đo tại phòng khám, hiệu quả duy trì huyết áp ≥3 năm. Điều kiện là eGFR >40 ml/ph. Phương pháp này phù hợp cho những bệnh nhân tăng huyết áp kháng trị thực sự mà không dung nạp thuốc và không tuân thủ điều trị.

Ngoài ra, các nghiên cứu đăng trên tạp chí BMC Complementary and Alternative Medicine (Anh) và Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine (Ai Cập) năm 2016, Tinh dầu thông đỏ Hàn Quốc chứa các chất có thể kích thích enzym AMPK (Adenosine monophosphate-activated protein), hỗ trợ làm giảm tổng hợp acid béo, giảm sự biệt hóa tế bào mỡ. Từ đó, giảm sản xuất mỡ xấu như LDL, triglyceride, bào mòn dần các mảng xơ vữa bám trong lòng mạch, giúp thông huyết mạch, ổn định đường huyết, ổn định huyết áp, bảo vệ thành mạch và giảm nguy cơ mắc các bệnh chuyển hóa như tiểu đường, gout, mỡ máu cao… từ đó ngăn ngừa đột quỵ, nhồi máu cơ tim, bệnh võng mạc…

Tinh dầu thông đỏ Hàn Quốc Edally Pine Needle Capsule - Bí quyết đẩy lùi tăng huyết áp kháng trị ở bệnh nhân thận mạn

Sản phẩm tham khảo: https://edallyhanquoc.vn/tinh-dau-thong-do-edally-han-quoc-new.html

Mọi thông tin chi tiết về sản phẩm cũng như chính sách đại lý xin vui lòng liên hệ edallyhanquoc.vn qua Hotline/Zalo: 0902.158.663 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất.

Nguồn: Theo Clinical Kidney Journal, tháng 9/2025