Co Cứng Sau Đột Quỵ Não (Post Stroke Spasticity)

Co cứng là triệu chứng thường gặp ở các bệnh nhân giai đoạn sau đột quỵ não (Post-Stroke Spasticity). Co cứng cơ sau liệt cơ là nguyên nhân chính gây co rút biến dạng, mất chức năng, tàn tật từ đó ảnh hưởng nghiêm trọng tới chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Co cứng còn gây đau và làm hạn chế các vận động chủ động ở bệnh nhân liệt không hoàn toàn, gây khó khăn khi bệnh nhân thực hiện các hoạt động tự chăm sóc thường ngày như: ăn uống, mặc quần áo, vệ sinh cá nhân. Ở một số bệnh nhân các cơ còn bị co lại hình thành một tư thế bất thường, ảnh hưởng tới quá trình về sinh hay tập phục hồi chức năng.

Co cứng sau đột quỵ não (Post Stroke Spasticity)

1. Co cứng sau đột quỵ não là gì?

Là tình trạng bất thường ở bệnh nhân đột quy gia đoạn di chứng, tỷ lệ mắc từ 25-43% trong năm đầu tiên sau đột quy. (Watkins et al. 2002).

Là hậu quả của rối loạn của hệ thống vận động - cảm giác (do tổn thương não gây ra), được đặc trưng bởi sự gia tăng quá mức các phản xạ căng cơ.

Gây khó khăn đáng kể trong các hoạt động sinh hoạt cá nhân, làm tăng gánh nặng chăm sóc và làm giảm chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Co cứng sau đột quỵ não là gì?

(Theo Canadian Stroke Best Practices - 2019)

2. Biểu hiện của co cứng sau đột quỵ não và chấn thương sọ não

Co cứng sau đột quỵ hoặc chấn thương sọ não cơ trở nên căng cứng, khó duỗi, phản xạ gân xương tăng mạnh, và vận động trở nên khó khăn. Cụ thể:

2.1. Vị trí hay gặp của co cứng sau đột quỵ não và chấn thương sọ não:

Xuất hiện ở chi trên nhiều hơn, cụ thể khuỷu tay (79%), cổ tay (66%), mắt cá chân (66%) và vai (58%) (theo Wissel, L.D và cs. 2010).

2.2. Biểu hiện của co cứng sau đột quỵ não và chấn thương sọ não:

Cứng gân, cơ vùng chi liệt dẫn đến khó duỗi các khớp (đặc biệt các khớp khuỷu, cổ tay, bàn - ngón tay, khớp gối). Dẫn đến các tư thế co cứng như cánh tay ở tư thế gập áp vào ngực với cổ tay và các ngón tay cong; bàn ngón chân duỗi quắp nhọn. Lâu ngày gây cứng khớp.

Co thắt cơ gây đau.

Tăng phản xạ gân xương vùng chi liệt.

Co cứng sau đột quỵ não và chấn thương sọ não có biểu hiện như thế nào?

(Theo Canadian Stroke Best Practices - 2019)

3. Điều trị co cứng sau đột quỵ não và chấn thương sọ não như thế nào?

Trong phục hồi chức năng giai đoạn sau đột quỵ não, giải quyết tình trạng co cứng là một bước quan trọng không thể thiếu trước khi tập luyện phục hồi vận động cho bệnh nhân. Phương pháp điều trị co cứng hiện nay chủ yếu sử dụng các thuốc giãn cơ đường uống và bài tập phục hồi chức năng.

3.1. Điều trị co cứng sau đột quỵ não và chấn thương sọ não bằng phục hồi chức năng:

Co cứng cơ có thể khắc phục một phần bằng các bài tập tư thế chống co cứng (Nẹp hoặc bó bột chu kỳ duy trì vị trí ức chế phản xạ kéo dẫn của chi bi co rút và phòng ngừa co rút). Tuy nhiên, sử dụng nẹp phải cá thể hóa và theo dõi thường xuyên, không nên sứ dụng nẹp thường xuyên liên tục.

Bài tập tầm vận động (range-of-motion exercises), và/hoặc kéo dẫn.

3.2. Giải pháp điều trị cho co cứng cơ sau đột quỵ não và chấn thương sọ não bằng thuốc giãn cơ đường uống:

Tuy nhiên do tác dụng không chọn lọc của các thuốc này: ngoài có tác dụng lên các cơ co cứng mà còn có tác động lên các cơ bình thường, do đó có thể làm yếu cơ toàn thân tăng lên; ví dụ: có thể gây mất khả năng ngồi do làm yếu cơ thân mình.

Thêm nữa, tác dụng của các thuốc đường uống bị giảm đi khi dùng lâu dài. Sự dung nạp thuốc xuất hiện sau một vài tháng điều trị, vì thế việc tăng liều thuốc là bắt buộc để đảm bảo tác dụng trên lâm sàng, điều này làm tăng nguy cơ xuất hiện các tác dụng phụ.

Trong những năm gần đây, tiêm Botulinum nhóm A (Botulinum Toxin type A BTX-A) là phương pháp giảm co cứng cơ hiệu qủa. Việc sử dụng BTX-A để điều trị co cứng có ưu điểm như đơn giản, có thể thực hiện cho bệnh nhân ngoại trú, không cần gây tê, không gây mất cảm giác da và dị cảm.

Cũng cần lưu ý, sau liệu trình tiêm Botulinum bệnh nhân cần phải được tập phục hồi chức năng tích cực mới phát huy được hiệu quả tối đa.

Tuỳ theo bệnh viện mà các bệnh nhân có thể đến khoa Nội Thần kinh, Khoa đột quỵ não, Khoa Phục hồi chức năng để được khám và tư vấn, điều trị.

Điều trị co cứng sau đột quỵ não và chấn thương sọ não như thế nào?

(Theo Canadian Stroke Best Practices - 2019)

Tham khảo các sản phẩm phòng ngừa và hỗ trợ điều trị co cứng sau đột quỵ tại: https://edallyhanquoc.vn/thuc-pham-bao-ve-suc-khoe-edally-bh-han-quoc.html

Mọi thông tin chi tiết về sản phẩm cũng như chính sách đại lý xin vui lòng liên hệ edallyhanquoc.vn qua Hotline/Zalo: 0902.158.663 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất.

Nguồn: Khoa đột quỵ não - Viện Thần kinh - Bệnh viện Trung Ương Quân Đội 108