Hóa Chất Gây Rối Loạn Nội Tiết Có Phải Là Nguyên Nhân Gây Ra Các Bệnh Nội Tiết?

Ngày 3/ 7/ 2025, Hội Nội tiết Nhi Châu Âu, Hội Nội tiết Hoa Kỳ và Hội Nội tiết Châu Âu, đã gửi một bức thư ngỏ lên các nhà Lập pháp của Cộng đồng châu Âu, kêu gọi khẩn thiết sửa đổi luật nhằm giảm thiểu mức độ phơi nhiễm cao của người dân châu Âu với các hóa chất gây rối loạn nội tiết (Endocrine disrupting chemicals - EDCs).

Vậy các hóa chất gây rối loạn nội tiết (Endocrine disrupting chemicals - EDCs) này nguy hiểm thế nào đến sức khỏe con người, và có khả năng gây ra những bệnh nội tiết gì?

Vì sao ngày càng nhiều người bị mắc các bệnh Nội tiết - Thủ phạm là các hóa chất gây rối loạn Nội tiết không?

1. Hóa chất gây rối loạn nội tiết là gì?

Hóa chất gây rối loạn nội tiết (EDCs) là những chất có khả năng can thiệp vào hệ thống nội tiết của cơ thể, từ đó có thể gây ra hàng loạt bệnh lý liên quan đến nội tiết. Những hóa chất này có thể bắt chước, ức chế hoặc thay đổi nồng độ hormon, ảnh hưởng đến nhiều chức năng sinh lý và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh như rối loạn sinh sản, bất thường phát triển và rối loạn chuyển hóa.

2. Các hóa chất gây rối loạn nội tiết (EDCs) phổ biến gây bệnh nội tiết

Các hóa chất gây rối loạn nội tiết (EDCs)xuất hiện rộng rãi từ bao bì thực phẩm, nhựa, đồ điện tử đến mỹ phẩm, và có thể gây rối loạn sinh sản, rối loạn chuyển hóa, và suy giảm phát triển thần kinh.

Nhiều hóa chất quen thuộc trong cuộc sống hằng ngày có thể là hóa chất gây rối loạn nội tiết (EDCs), bao gồm:

Bisphenol A (BPA): Có trong một số loại nhựa và lớp lót hộp đồ hộp.

Phthalates: Có trong nhựa dẻo, mỹ phẩm, và các sản phẩm chăm sóc cá nhân.

Chất chống cháy polybrominated: Dùng trong đồ nội thất, thiết bị điện tử...

Thuốc trừ sâu: Dùng trong nông nghiệp và kiểm soát côn trùng.

Một số kim loại: Như asen và cadimi.

PFAS (Per- and Polyfluoroalkyl Substances) là ví dụ nổi bật, nó là một nhóm hơn 4.730 loại hóa chất khác nhau. Chúng được biết đến với khả năng chống dầu, nước và nhiệt, do đó được sử dụng rộng rãi trong nhiều sản phẩm tiêu dùng và công nghiệp, như vải chống thấm, đồ dùng nhà bếp, bọt chữa cháy, và nhiều ứng dụng khác. Tuy nhiên, PFAS có đặc tính bền vững cao, khó phân hủy trong môi trường và có thể tích tụ trong cơ thể sinh vật, bao gồm cả con người, được gọi là "hóa chất vĩnh cửu", gây ô nhiễm toàn cầu cũng như gây nhiều bệnh nội tiết.

3. Cơ chế gây rối loạn hệ nội tiết và bệnh nội tiết của hóa chất gây rối loạn nội tiết (EDCs)

Các hóa chất gây rối loạn nội tiết (EDCs) là những chất có thể can thiệp vào chức năng bình thường của hệ nội tiết, dẫn đến rối loạn sản xuất, tiết, vận chuyển, gắn kết, tác động hoặc đào thải hormone.

Cơ chế gây rối loạn hệ nội tiết của EDCs - Can thiệp vào hoạt động của hormon theo nhiều cách khác nhau:

Bắt chước hormon tự nhiên: Một số EDCs có thể gắn vào thụ thể hormone ở mô đích, tạo ra hiệu ứng tương tự như hormon tự nhiên.

Ngăn chặn hormon: Một số EDCs có thể chặn các thụ thể hormon, ngăn hormon thật sự gắn vào và phát huy tác dụng.

Thay đổi nồng độ hormon: EDCs có thể ảnh hưởng đến quá trình sản xuất, vận chuyển hoặc phân hủy hormon, gây mất cân bằng hormon trong cơ thể.

Thay đổi độ nhạy cảm của cơ thể với hormon: Một số EDCs làm thay đổi mức độ phản ứng của tế bào với tín hiệu hormon, hậu quả là cơ thể phản ứng mạnh hơn hoặc yếu hơn với cùng một lượng hormon.

Các bệnh nội tiết liên quan đến EDCs: Phơi nhiễm với EDCs có liên quan đến tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh nội tiết như:

Rối loạn sinh sản: Gây ảnh hưởng đến khả năng sinh sản như giảm chất lượng tinh trùng, dậy thì sớm, rối loạn kinh nguyệt.

Bất thường trong phát triển: Phơi nhiễm trong các giai đoạn phát triển quan trọng (thai kỳ, sơ sinh...) có thể dẫn đến dị tật bẩm sinh, rối loạn thần kinh, khó khăn học tập và phát triển.

Rối loạn chuyển hóa: EDCs có liên quan đến béo phì, đái tháo đường típ 2 và hội chứng chuyển hóa.

Ung thư phụ thuộc hormon: Một số EDCs có thể tăng nguy cơ ung thư bị chi phối bởi hormon như ung thư vú và ung thư tiền liệt tuyến.

Rối loạn tuyến giáp: EDCs có thể làm gián đoạn sự sản xuất và hoạt động của hormon tuyến giáp, dẫn đến suy giáp hoặc cường giáp.

Ngoài ra, người phơi nhiễm với các EDCs còn dễ bị các bệnh nguy hiểm khác như tăng huyết áp và bệnh tim mạch, ung thư, bệnh thận, bệnh thần kinh, bệnh phổi và suy giảm hệ miễn dịch…

Tham khảo các sản phẩm chăm sóc sức khỏe chính hãng tại: https://edallyhanquoc.vn/thuc-pham-bao-ve-suc-khoe-edally-bh-han-quoc.html

Mọi thông tin chi tiết về sản phẩm cũng như chính sách đại lý xin vui lòng liên hệ edallyhanquoc.vn qua Hotline/Zalo: 0902.158.663 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất bạn nhé.

Nguồn: Khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai