Huyết Khối Tĩnh Mạch Não (CVT)

Huyết khối tĩnh mạch não (Cerebral Venous Thrombosis - CVT) là một bệnh lý hiếm gặp, biểu hiện rất đa dạng và thường bị chẩn đoán sót. Nó rất khác với đột quỵ động mạch cả về cơ chế sinh bệnh lẫn biểu hiện lâm sàng.

Mặc dù chỉ chiếm 0,5-3% tổng số ca đột quỵ, nhưng tỷ lệ mắc đã tăng trong thập kỷ qua, có thể do: Nâng cao mức độ nghi ngờ lâm sàng; Tiếp cận dễ dàng hơn với CT tĩnh mạch (CTV) và MRI tĩnh mạch (MRV). Như vậy, thách thức không nằm ở điều trị, mà ở việc nghĩ tới chẩn đoán kịp thời.

Cập nhật chẩn đoán và điều trị huyết khối tĩnh mạch não

1. Sinh lý bệnh: Vì sao Huyết khối tĩnh mạch não (CVT) không giống đột quỵ động mạch?

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa huyết khối tĩnh mạch não (Cerebral Venous Thrombosis - CVT) và đột quỵ động mạch não. Tuy nhiên, đây là hai cơ chế bệnh sinh hoàn toàn khác nhau, dẫn tới khác biệt lớn về biểu hiện lâm sàng, hình ảnh học, tiên lượng và chiến lược điều trị.

1.1. Huyết khối tĩnh mạch não (CVT) xảy ra khi cục huyết khối hình thành tại:

• Các xoang tĩnh mạch màng cứng

• Hoặc tĩnh mạch vỏ não

1.2. Hậu quả gây ra khi bị Huyết khối tĩnh mạch não (CVT):

• Tăng áp lực tĩnh mạch não

• Giảm hấp thu dịch não tuỷ

• Phù não vận mạch → phù độc tế bào → thiếu máu não → xuất huyết

• Tăng áp lực nội sọ (ICP)

Vị trí giải phẫu không tạo ra các hội chứng thần kinh điển hình, nên biểu hiện lâm sàng rất thay đổi.

2. Yếu tố nguy cơ hầu như luôn có của Huyết khối tĩnh mạch não (CVT)

Hơn 85% bệnh nhân Huyết khối tĩnh mạch não (CVT)có ít nhất một yếu tố nguy cơ xác định được.

Các yếu tố chính gây Huyết khối tĩnh mạch não (CVT):

• Tình trạng tăng đông (bẩm sinh hoặc mắc phải)

• Yếu tố nội tiết: Thuốc tránh thai đường uống, tình trạng thai kỳ và hậu sản, liệu pháp hormone

• Nhiễm trùng vùng đầu cổ (viêm xoang, viêm xương chũm)

• Phẫu thuật thần kinh hoặc đặt catheter tĩnh mạch cảnh

• Ung thư và bệnh lý tăng sinh tuỷ

• COVID-19

• VITT (huyết khối giảm tiểu cầu liên quan vắc-xin adenovirus)

• Béo phì

• Hiện nay tỷ lệ nam và nữ mắc bệnh gần như tương đương.

3. Biểu hiện lâm sàng của Huyết khối tĩnh mạch não (CVT) - kẻ giả dạng vĩ đại

Triệu chứng của Huyết khối tĩnh mạch não (CVT)phụ thuộc vào mức độ huyết khối và tăng áp lực nội sọ.

Biểu hiện thường gặp của Huyết khối tĩnh mạch não (CVT):

• Đau đầu (đến 90%): tăng dần, kéo dài, đôi khi kiểu “sét đánh”

• Co giật (20-50%)

• Thiếu sót thần kinh khu trú (~50%)

• Rối loạn ý thức, bệnh não hoặc hôn mê

• Sự kết hợp: đau đầu + co giật + thiếu sót thần kinh không điển hình: luôn phải nghĩ đến CVT.

4. Chẩn đoán Huyết khối tĩnh mạch não (CVT): CT thường là chưa đủ

CT không tiêm thuốc (NCCT):

• Độ nhạy thấp (41-73%)

• Chủ yếu để loại trừ chẩn đoán khác và tìm dấu hiệu gián tiếp

Phương tiện chẩn đoán lựa chọn:

• CTV: Độ nhạy ~95%. Nhanh và nhiều nơi có

• MRV: Nhạy hơn trong huyết khối tĩnh mạch vỏ não

D-dimer bình thường không loại trừ CVT.

5. Điều trị Huyết khối tĩnh mạch não (CVT): chống đông, kể cả khi có xuất huyết

• Nền tảng điều trị: Chống đông toàn thân.

• Heparin trọng lượng phân tử thấp hoặc heparin không phân đoạn.

• Ngay cả khi có: Nhồi máu tĩnh mạch não có xuất huyết hay Xuất huyết nội sọ kèm theo.

• Lợi ích vượt trội nguy cơ.

6. Có nên điều trị Huyết khối tĩnh mạch não (CVT) bằng thuốc chống đông đường uống trực tiếp (DOAC)?

• Nghiên cứu gần đây cho thấy hiệu quả và an toàn tương đương warfarin.

• Là lựa chọn hợp lý cho đa số bệnh nhân.

• Ngoại lệ quan trọng: Thai kỳ, hội chứng kháng phospholipid, nghi ngờ VITT (tránh heparin).

7. Trường hợp Huyết khối tĩnh mạch não (CVT) nặng: khi chống đông không đủ

• Ở bệnh nhân có: Tình trạng thần kinh tiến triển xấu đi, tăng áp lực nội sọ kháng trị, nguy cơ tụt kẹt não,…

• Có thể cân nhắc: Biện pháp kiểm soát ICP tích cực, mở sọ giải áp, can thiệp nội mạch (trường hợp chọn lọc)

• Chưa có bằng chứng mạnh về giảm tử vong, nhưng có thể là biện pháp cứu vãn.

8. Tiên lượng Huyết khối tĩnh mạch não (CVT): tốt hơn ta thường nghĩ

• Tử vong chung: 5-10%.

• 88% hồi phục hoàn toàn hoặc chỉ còn di chứng nhẹ.

• Yếu tố tiên lượng xấu: Hôn mê hoặc bệnh não lúc nhập viện, tuổi cao, ung thư tiến triển, thiếu máu, NIHSS cao,…

• Về lâu dài: Đến 50% đau đầu mạn tính, khoảng ~20% trầm cảm, có tới 34% suy giảm nhận thức.

9. Kết luận của bài báo về Huyết khối tĩnh mạch não (CVT)

Huyết khối tĩnh mạch não không được chẩn đoán nhờ tần suất gặp, mà nhờ mức độ nghi ngờ. Bài viết nhấn mạnh:

• Lâm sàng rất đa dạng

• CT thường không đủ

• Chống đông là nền tảng điều trị

• Tiên lượng thường tốt nếu nhận diện sớm

Ngoài ra, người bệnh đừng quên bổ sung mỗi ngày 1 - 2 viên Tinh dầu thông đỏ Edally Pine Needle Capsule. Các nghiên cứu đăng trên tạp chí BMC Complementary and Alternative Medicine (Anh) và Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine (Ai Cập) năm 2016 và Đại học Havard năm 2018, Tinh dầu thông đỏ Hàn Quốc chứa nhiều chất chống oxy cực hóa mạnh và Lambertianic acid có thể kích thích enzym AMPK (Adenosine monophosphate-activated protein), hỗ trợ trung hòa gốc tự do, chống oxy hóa tế bào, kháng viêm, làm giảm tổng hợp acid béo, giảm sự biệt hóa tế bào mỡ. Từ đó, giảm sản xuất mỡ xấu như LDL, triglyceride, bào mòn dần các mảng xơ vữa bám trong lòng mạch, phá hủy cục máu đông, giúp thông huyết mạch, ổn định đường huyết, ổn định huyết áp, bảo vệ thành mạch, bảo vệ tế bào gan và giảm nguy cơ mắc các bệnh chuyển hóa như tiểu đường, gout, mỡ máu cao… từ đó ngăn ngừa nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim,…

Tìm hiểu về sản phẩm tại: https://edallyhanquoc.vn/tinh-dau-thong-do-edally-han-quoc-new.html

Mọi thông tin chi tiết về sản phẩm cũng như chính sách đại lý xin vui lòng liên hệ edallyhanquoc.vn qua Hotline/Zalo: 0902.158.663 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất.

Nguồn: Darby A, Bocchicchio M, & Tabatabai R. “Cerebral Venous Thrombosis.” Emergency Medicine Clinics of North America, 2025