Peptide Dẫn Truyền Thần Kinh Và Sự Trỗi Dậy Trong Điều Trị Da

Làn da không chỉ là một tấm màn bảo vệ cơ thể, đây là cơ quan cảm xúc lớn nhất, được trang bị hệ thần kinh, tế bào miễn dịch và các tế bào biểu bì, chứa hơn 800.000 đầu dây thần kinh, những “người đưa tin” không ngừng ghi nhận, truyền đi và phản hồi cảm xúc của chúng ta.

Khi ta lo lắng, cơ thể tiết ra Substance P và CGRP, hai chất dẫn truyền thần kinh kích hoạt phản ứng viêm, tăng độ nhạy cảm và tăng co cơ mặt, khiến da dễ đỏ, sạm, thậm chí hình thành nếp nhăn biểu cảm. Ngược lại, khi ta vui vẻ, thư giãn cơ thể sinh ra endorphin và serotonin, những hormone hạnh phúc giúp tăng hồi phục, tăng tổng hợp collagen, làn da mềm mại, sáng khỏe và rạng rỡ hơn.

Peptide có tác dụng gì cho làn da?

Có thể nói, mọi cảm xúc đều in dấu trên da, vậy liệu chúng ta có thể ‘làm dịu’ các tín hiệu thần kinh tiêu cực này ngay tại da không và peptide dẫn truyền thần kinh rốt cuộc là ai trong câu chuyện này?

1. Neuropeptides: Người điều phối tín hiệu thần kinh trên da

Peptide dẫn truyền thần kinh hay còn được gọi là Neuropeptides là những chuỗi acid amin nhỏ bé từ 3-50 đơn vị nhưng mang khả năng giao tiếp phi thường. Chúng được tổng hợp, dự trữ và giải phóng bởi tế bào thần kinh, hoặc đôi khi bởi tế bào da có nguồn gốc thần kinh như tế bào Merkel, keratinocyte, melanocyte là những tế bào vốn dĩ cũng mang trí nhớ thần kinh riêng. Nhờ vậy, Neuropeptides hoạt động như “người điều phối” nghĩa là không chỉ truyền tín hiệu thần kinh mà còn điều hòa các đáp ứng sinh học phức tạp, đặc biệt là trong mối liên kết giữa bộ 3: tế bào thần kinh, hệ miễn dịch và da, kiểm soát cách làn da phản ứng trước stress, viêm, co cơ biểu cảm, và cả tiến trình lão hóa. Trong mỹ phẩm, Neuropeptides được ứng dụng nổi bật nhờ khả năng thâm nhập lớp sừng ở nồng độ thấp, kích hoạt các con đường sinh học mà không gây kích ứng, và mang lại hiệu quả tích lũy và bền vững mà không gây kích ứng.

Dựa trên các báo cáo tổng hợp từ PubMed (1995-2023) và Frontiers in Pharmacology (2023) Peptide trong mỹ phẩm được phân loại phổ biến nhất bao gồm 4 nhóm chính:

1.1. Signal Peptides (Peptide tín hiệu):

Với cơ chế kích thích sản xuất collagen, elastin và hyaluronic acid bằng cách gửi tín hiệu đến nguyên bào sợi, thúc đẩy sửa chữa ECM. Giúp tăng độ đàn hồi da, giảm nếp nhăn sâu, cải thiện kết cấu da. Ví dụ điển hình: Palmitoyl Pentapeptide-4, Palmitoyl Tripeptide-1,...

1.2. Neurotransmitter Inhibitor Peptides (Peptide ức chế dẫn truyền thần kinh):

Ức chế giải phóng acetylcholin tại nút thần kinh-cơ, thư giãn cơ mặt, mô phỏng hiệu ứng Botox mà không cần tiêm. Tạo tác động giảm nếp nhăn biểu cảm, ngăn ngừa hình thành nếp nhăn mới. Ví dụ điển hình: Acetyl Hexapeptide-8, Dipeptide Diaminobutyroyl Benzylamide Diacetate, Pentapeptide-18…

1.3. Carrier Peptides (Peptide vận chuyển):

Nhờ khả năng vận chuyển nguyên tố vi lượng như đồng, mangan vào da để hỗ trợ enzyme sửa chữa, tăng cường hàng rào bảo vệ. Thúc đẩy lành vết thương, chống viêm, bảo vệ khỏi UV và ô nhiễm. Ví dụ điển hình: Copper Tripeptide-1 (GHK-Cu), Manganese Tripeptide-1,...

1.4. Enzyme Inhibitor Peptides (Peptide ức chế Enzyme):

Ức chế enzyme phân hủy như collagenase và elastase, đồng thời giảm cytokine viêm (IL-8). Giúp giảm viêm ở tình trạng da rosacea, nhạy cảm, bảo vệ collagen tự nhiên, cải thiện độ ẩm. Ví dụ điển hình: Palmitoyl Tetrapeptide-7, Acetyl Tetrapeptide-15,...

Trong bộ tứ siêu đẳng này, Neurotransmitter Inhibitor Peptides nổi bật như một ngôi sao đang lên được thiết kế để mô phỏng tín hiệu thần kinh, giúp da "thư giãn" tự nhiên, mà không can thiệp xâm lấn. Được xem là nhóm hoạt chất peptide tiềm năng trong xu hướng chăm sóc da hiện đại.

Các loại peptide phổ biến trong mỹ phẩm

Và để hiểu rõ hơn về sức mạnh này, chúng ta hãy cùng ngược dòng thời gian, khám phá hành trình từ những phát minh tiên phong đến các giải pháp peptide an toàn, thân thiện hơn với làn da một cuộc cách mạng thực sự trong lĩnh vực dược mỹ phẩm.

2. Hành trình lịch sử: từ botox tiên phong đến peptide an toàn cho da

Câu chuyện bắt đầu từ năm 1895, khi nhà vi sinh vật học người Bỉ Emile van Ermengem lần đầu tiên phân lập được vi khuẩn Clostridium botulinum thủ phạm gây ra ngộ độc thịt hun khói chết người. Khoa học ban đầu coi đây là mối đe dọa, nhưng đến những năm 1950, tiến sĩ Vernon Brooks đã phát hiện ra tiềm năng của nó, botulinum toxin type A có thể ức chế tín hiệu thần kinh, dẫn đến việc thư giãn cơ tạo nền tảng cho mọi ứng dụng sau này. Rồi hành trình thực sự bùng nổ vào những năm 1970, khi bác sĩ nhãn khoa Alan Scott người Mỹ, thử nghiệm hoạt chất này để điều trị co giật mí mắt, ông nhận thấy cơ mắt yếu đi một cách có kiểm soát mà không cần phẫu thuật. Đến năm 1989, FDA phê duyệt Botox (onabotulinumtoxinA) cho điều trị y tế, ban đầu là cho các rối loạn cơ như co giật mí mắt.

Nhưng câu chuyện không dừng lại ở đó, năm 1987 Tiến sĩ Jean Carruthers đã khám phá ra tiềm năng của nó trong việc làm mờ nếp nhăn động, những đường hằn do biểu cảm lặp lại như cau mày hay cười. Ngày 15 tháng 4 năm 2002, FDA chính thức phê duyệt Botox® Cosmetic cho việc cải thiện nếp nhăn giữa lông mày, mở ra kỷ nguyên "tiêm để trẻ hóa". Một nghiên cứu từ NIH cho thấy Botox ức chế hoạt động của các đầu dây thần kinh vận động và giao cảm, giúp giảm nếp nhăn lên đến 80-90% trong các thử nghiệm lâm sàng ban đầu. Hàng nghìn người đổ xô đến các phòng khám, biến Botox thành biểu tượng của sắc đẹp đổi mới.

Nhưng không phải không có rủi ro khi sử dụng và cũng không phải ai cũng muốn kim tiêm đâm vào da, chi phí cao cùng các tác dụng phụ như đau đớn, sưng tấy, và nguy cơ lệch cơ nếu tiêm sai khiến giới khoa học tìm kiếm giải pháp thay thế thân thiện hơn. Đây là lúc peptide dẫn truyền thần kinh bước vào sân khấu, như một phiên bản dịu dàng, nhẹ nhàng và không xâm lấn.

3. Những ngôi sao sáng giá của peptide ức chế dẫn truyền thần kinh trong mỹ phẩm

Vào năm 2000 các nhà nghiên cứu tại Lipotec (Tây Ban Nha) phát triển Argireline® - Acetyl Hexapeptide-8, một peptide tổng hợp mô phỏng cơ chế ức chế SNARE, ngăn chặn giải phóng acetylcholine mà không cần tiêm. Hoạt chất này được mệnh danh là "Botox trong chai", một nghiên cứu lâm sàng trên 45 phụ nữ châu Á, được công bố trên International Journal of Cosmetic Science năm 2013 và cập nhật dữ liệu theo dõi năm 2024, cho thấy sau 30 ngày sử dụng serum chứa 10% Argireline® trong nghiên cứu, độ sâu nếp nhăn giảm trung bình 48.9%, trong khi nhóm đối chứng chỉ đạt 0%. Đến năm 2025, Argireline vẫn là ngôi sao sáng nhất, chiếm khoảng 35% thị phần trong phân khúc peptide chống nhăn theo báo cáo của Future Market Insights.

Câu chuyện tiếp tục lan tỏa với những người anh em của Argireline®. Syn® Ake, lấy cảm hứng từ nọc rắn lục đền Temple Viper. Peptide này mô phỏng trình tự acid amin thiết yếu của waglerin-1 ức chế cạnh tranh tại thụ thể nicotinic acetylcholine (nAChR) ở màng tế bào cơ, giảm co thắt vi mô, giúp làm mờ nếp nhăn nhanh chóng. Một báo cáo từ MDPI năm 2024 cho biết Syn® Ake giảm nếp nhăn lên đến 52% sau 4 tuần sử dụng, dựa trên thử nghiệm in vitro và in vivo. Rồi đến Snap-8™ - Acetyl Octapeptide-3, phiên bản nâng cấp của Argireline® với chuỗi peptide dài hơn, tăng cường độ ổn định và hiệu quả. Nghiên cứu từ Frontiers in Chemistry năm 2020 chỉ ra rằng Snap-8™ giảm độ sâu nếp nhăn 63% trong các thử nghiệm trên da lão hóa, không chỉ hoạt động ức chế acetylcholine, mà còn điều hòa các chất dẫn truyền thần kinh khác như catecholamine mang đến hiệu quả mạnh mẽ hơn. Những con số này không phải ngẫu nhiên. Một đánh giá tổng hợp từ PMC năm 2025 về peptide chống lão hóa cho thấy, trong 20 nghiên cứu lâm sàng, peptide dẫn truyền thần kinh cải thiện độ đàn hồi da trung bình 27-52%, với tỷ lệ an toàn cao hơn Botox nhờ ứng dụng tại chỗ.

Thị trường neuropeptides hay peptide dẫn truyền thần kinh trong chăm sóc da ngày càng bùng nổ. Theo báo cáo từ LinkedIn Pulse, thị trường peptide skin care đạt giá trị khoảng 2.1 tỷ USD, với tốc độ tăng trưởng CAGR 7.9% từ 2025 đến 2032, nhờ nhu cầu anti aging không xâm lấn tăng vọt. Những con số này không phải ngẫu nhiên, chúng phản ánh sự chuyển dịch từ "tiêm chích" sang "thoa bôi" duy trì lâu dài.

Tại sao cần bổ sung peptide cho làn da?

Dù sở hữu những con số đáng kinh ngạc, nhưng những hoạt chất peptide này không sinh ra là “kẻ thay thế” Botox, mà là người bạn đồng hành hoàn hảo giúp kéo dài hiệu quả, giảm tần suất tiêm, an toàn sử dụng hàng ngày trong các phác đồ trẻ hoá, và duy trì làn da trẻ trung theo cách nhẹ nhàng nhất. Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng hướng đến liệu pháp sinh học, an toàn và lâu dài, peptide dẫn truyền thần kinh đưa đến một vị trí hoàn hảo trên bản đồ chống lão hóa.

Hy vọng “cuộc hành trình peptide” này giúp mọi người không chỉ có thêm sự lựa chọn hữu ích trong hành trình chống lão hoá mà còn là giữ cho làn da biết cảm nhận, biết thư giãn và sống đúng với nhịp sinh học của chính mình.

Tham khảo các sản phẩm chăm sóc da chính hãng tại: https://edallyhanquoc.vn/my-pham-edally-ex-han-quoc.html

Mọi thông tin chi tiết về sản phẩm cũng như chính sách đại lý xin vui lòng liên hệ edallyhanquoc.vn qua Hotline/Zalo: 0902.158.663 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất.

Nguồn trích dẫn:

1. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12193160/

2. https://www.hubmeded.com/.../snap-8-peptide-a-non...

3. https://www.mdpi.com/2079-9284/11/4/118

4. https://www.researchgate.net/.../392751967_Acetyl...

5. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7657872/

6. https://www.sciencedirect.com/.../neurosc.../neuropeptide....

7. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7657872/

8. https://www.lubrizol.com/.../innovation-and-revolution...

9. https://www.sciencedirect.com/.../pii/S1773224723009395

10. https://www.frontiersin.org/.../fchem.2020.572923/full

11. https://www.linkedin.com/.../AQG9KmE6qQBDCwAAAZoaGu1STUTw...