Tiền Đái Tháo Đường - Thầm Lặng Nhưng Nguy Hiểm

Trong những năm gần đây, cụm từ "tiền đái tháo đường" ngày càng được nhắc đến nhiều hơn trong cộng đồng y khoa và chăm sóc sức khỏe. Tuy nhiên, đối với phần đông người dân, khái niệm này vẫn còn khá mơ hồ.

Hầu hết mọi người chỉ chú ý đến đái tháo đường type 2 - căn bệnh mạn tính với nhiều biến chứng nặng nề, mà quên mất rằng "tiền đái tháo đường" chính là giai đoạn cảnh báo sớm, là ranh giới mong manh giữa sức khỏe và bệnh lý.

Đáng lo ngại hơn, tiền đái tháo đường thường không có triệu chứng rõ ràng và vì thế rất dễ bị bỏ qua. Điều này khiến nhiều người không có cơ hội can thiệp kịp thời để đảo ngược tình trạng và ngăn ngừa tiến triển thành đái tháo đường thực sự.

Tiền đái tháo đường - Thầm lặng nhưng nguy hiểm

Bài viết này sẽ phân tích kỹ lưỡng những khía cạnh khoa học, nguy cơ, hậu quả, và đặc biệt là các chiến lược hiệu quả để kiểm soát và phòng ngừa tiền đái tháo đường.

1. Tiền đái tháo đường là gì?

Tiền đái tháo đường là một tình trạng mà trong đó nồng độ đường huyết của người bệnh cao hơn mức bình thường, nhưng chưa đủ cao để được chẩn đoán là đái tháo đường type 2. Cụ thể, theo Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA), tiền đái tháo đường được xác định khi có một trong các tiêu chí sau:

• HbA1c từ 5.7% đến 6.4%.

• Glucose huyết tương lúc đói từ 100 đến 125 mg/dL (5.6 - 6.9 mmol/L).

• Đường huyết 2 giờ sau nghiệm pháp dung nạp glucose (OGTT) từ 140 đến 199 mg/dL (7.8 - 11.0 mmol/L).

Mặc dù chưa được xem là bệnh, nhưng tiền đái tháo đường là một dấu hiệu rõ ràng cho thấy cơ thể đã bắt đầu gặp khó khăn trong việc sử dụng insulin – một hormone giúp điều hòa đường huyết.

2. Cơ chế bệnh sinh tiền đái tháo đường

Tình trạng đường huyết cao hơn bình thường nhưng chưa đủ tiêu chuẩn chẩn đoán đái tháo đường.

Nguyên nhân: Đề kháng insulin tại mô và/hoặc suy giảm chức năng tế bào beta tuyến tụy,

Tiêu chuẩn chẩn đoán: Đường huyết lúc đói: 5.6-6.9 mmol/L (100-125 mg/dL) và chỉ số HbA1c: 5.7-6.4%.

Dịch tễ học: Khoảng 10 - 15% người tiền đái tháo đường sẽ tiến triển thành đái tháo đường type 2 mỗi năm. Tại Việt Nam, ước tính có khoảng 3,1 triệu người mắc tiền đái tháo đường. Tỷ lệ mắc tăng theo tuổi, thường gặp nhất ở độ tuổi 45-60.

3. Phương pháp điều trị tiền đái tháo đường

Phương pháp điều trị tiền đái tháo đường tập trung chủ yếu vào thay đổi lối sống, kết hợp với dùng thuốc, nhằm ngăn ngừa hoặc làm chậm quá trình tiến triển thành đái tháo đường type 2.

3.1. Mục tiêu điều trị tiền đái tháo đường:

• Ngăn ngừa tiến triển thành đái tháo đường type 2.

• Giảm nguy cơ biến chứng tim mạch.

• Đưa đường huyết về mức bình thường.

3.2. Biện pháp điều trị tiền đái tháo đường không dùng thuốc:

• Giảm 5 - 7% cân nặng ban đầu (ưu tiên hàng đầu).

• Chế độ ăn: Giảm carbohydrate tinh chế và đường. Tăng cường rau xanh, protein nạc. Áp dụng chế độ ăn Địa Trung Hải.

• Hoạt động thể lực: Tối thiểu 150 phút/tuần vận động cường độ trung bình. Kết hợp tập luyện sức bền và sức mạnh.

• Bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia.

• Sử dụng Thực phẩm bảo vệ sức khỏe như: Đông trùng hạ thảo, Hồng sâm, Hắc sâm, Cà phê thải độc giảm cân và đặc biệt là Tinh dầu thông đỏ,…

3.3. Liệu pháp dùng thuốc điều trị tiền đái tháo đường:

Chỉ xem xét khi thay đổi lối sống không hiệu quả. Phương án dành cho người có nguy cơ cao (béo phì, tiền sử gia đình, HbA1c >6.0%). Thuốc điều trị:

Metformin:

• Tên thương mại: Glucophage, Metformin Teva, Diabetmin.

• Cơ chế tác dụng: Giảm sản xuất glucose từ gan, tăng nhạy cảm insulin tại mô.

• Liều dùng: Bắt đầu 500mg/ngày, tăng dần lên 500mg x 2 lần/ngày.

• Thời gian điều trị: Dài hạn, đánh giá hiệu quả mỗi 3-6 tháng.

• Hiệu quả: Giảm 31% nguy cơ tiến triển thành đái tháo đường.

Acarbose:

• Tên thương mại: Glucobay, Acarbose Stada.

• Cơ chế: Ức chế enzyme alpha-glucosidase tại ruột, làm chậm hấp thu carbohydrate.

• Liều dùng: 25-50mg, ngày 3 lần (uống cùng bữa ăn).

• Thời gian điều trị: Theo chỉ định của bác sĩ, thường 3-6 tháng.

• Hiệu quả: Giảm 25% nguy cơ tiến triển thành đái tháo đường.

Pioglitazone:

• Tên thương mại: Actos, Pioglit.

• Cơ chế: Tăng nhạy cảm insulin tại mô thông qua hoạt hóa thụ thể PPAR-γ.

• Liều dùng: 15-30mg, ngày 1 lần.

• Thời gian điều trị: Theo đánh giá của bác sĩ.

• Hiệu quả: Giảm đáng kể đề kháng insulin.

4. Lưu ý quan trọng khi dùng thuốc điều trị tiền đái tháo đường

Khi điều trị tiền đái tháo đường bằng thuốc cần đặc biệt lưu ý một số vấn đề để đảm bảo hiệu quả, an toàn và tránh tác dụng phụ không mong muốn.

4.1. Tác dụng phụ cần theo dõi khi dùng thuốc điều trị tiền đái tháo đường:

1. Metformin: Rối loạn tiêu hóa (buồn nôn, tiêu chảy), thiếu vitamin B12 khi dùng dài hạn

Cách dùng: Uống cùng bữa ăn để giảm tác dụng phụ.

Chống chỉ định: Suy thận (eGFR <30 ml/min).

2. Acarbose: Đầy hơi, tiêu chảy, đau bụng

Bắt đầu với liều thấp và tăng dần giúp giảm tác dụng phụ.

3. Pioglitazone: Tăng cân, phù nề, tăng nguy cơ gãy xương.

Chống chỉ định: Suy tim, bệnh gan, tiền sử ung thư bàng quang.

Tương tác thuốc:

Metformin + thuốc cản quang chứa iod: Nguy cơ toan lactic.

Acarbose + thuốc kháng acid: Giảm tác dụng của acarbose.

Khi nào cần tái khám ngay:

Xuất hiện triệu chứng đái tháo đường: Khát nhiều, tiểu nhiều, sút cân không rõ nguyên nhân.

Đau ngực, khó thở, phù nề chân.

Các triệu chứng hạ đường huyết: Vã mồ hôi, run, hoa mắt, chóng mặt.

4.2. Lưu ý đặc biệt khi dùng thuốc điều trị tiền đái tháo đường:

Phụ nữ mang thai: Ưu tiên điều trị không dùng thuốc, tránh dùng pioglitazone

Người cao tuổi (>65 tuổi): Thận trọng khi dùng metformin, bắt đầu với liều thấp

Cần tầm soát biến chứng tim mạch, thận, mắt định kỳ ngay cả khi chỉ ở giai đoạn tiền đái tháo đường

Tiền đái tháo đường là "cửa sổ cơ hội" giúp ngăn chặn đái tháo đường type 2. Hầu hết người bệnh có thể đảo ngược tình trạng này nếu được phát hiện sớm và điều trị tích cực thông qua thay đổi lối sống.

Tham khảo các sản phẩm chăm sóc sức khỏe chính hãng tại: https://edallyhanquoc.vn/thuc-pham-bao-ve-suc-khoe-edally-bh-han-quoc.html

Mọi thông tin chi tiết về sản phẩm cũng như chính sách đại lý xin vui lòng liên hệ edallyhanquoc.vn qua Hotline/Zalo: 0902.158.663 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất bạn nhé.