Viêm Phổi Do Vi Khuẩn Ở Người Cao Tuổi Và Cách Điều Trị

Viêm phổi, đặc biệt là viêm phổi do vi khuẩn, là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở người cao tuổi. Không giống như ở người trẻ, triệu chứng viêm phổi ở người lớn tuổi có thể không rõ ràng, khiến việc chẩn đoán và điều trị trở nên khó khăn hơn rất nhiều.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), viêm phổi là nguyên nhân tử vong đứng hàng thứ ba sau bệnh tim mạch và ung thư ở nhóm người trên 65 tuổi. Nhiều nghiên cứu ghi nhận tỷ lệ tử vong trong vòng 30 ngày sau khi nhập viện vì viêm phổi ở người cao tuổi dao động từ 10% - 30%, cao hơn nhiều so với các nhóm tuổi khác.

Viêm phổi do vi khuẩn ở người cao tuổi và cách điều trị hiệu quả

Vậy tại sao người cao tuổi dễ mắc viêm phổi do vi khuẩn, và làm thế nào để điều trị hiệu quả, hạn chế biến chứng? Hãy cùng phân tích dưới góc nhìn của một chuyên gia hô hấp lâm sàng.

1. Nguyên nhân thường gặp gây viêm phổi do vi khuẩn ở người cao tuổi

Vi khuẩn: Streptococcus pneumoniae (phổ biến nhất), Haemophilus influenzae, Mycoplasma pneumoniae, Legionella pneumophila

Yếu tố nguy cơ ở người cao tuổi: tuổi cao, hút thuốc lá, bệnh nền mạn tính, suy giảm khả năng miễn dịch theo tuổi

Viêm phổi là bệnh nhiễm trùng hô hấp phổ biến, là nguyên nhân tử vong hàng đầu do bệnh truyền nhiễm ở người cao tuổi, với tỷ lệ mắc bệnh tăng gấp 4 lần ở người trên 65 tuổi so với người trẻ.

2. Phương pháp điều trị viêm phổi do vi khuẩn ở người cao tuổi

Dựa trên đánh giá lâm sàng và thang điểm CURB-65 1 điểm: tuổi >65), bệnh nhân được điều trị ngoại trú với:

2.1. Điều trị nền tảng viêm phổi do vi khuẩn ở người cao tuổi:

• Kháng sinh đường uống phù hợp

• Nghỉ ngơi đầy đủ, tránh gắng sức

• Bù nước và điện giải

• Kiểm soát triệu chứng sốt và đau

2.2. Điều trị hỗ trợ viêm phổi do vi khuẩn ở người cao tuổi:

• Hỗ trợ hô hấp: tập thở sâu, vỗ rung, ho có hiệu quả

• Dinh dưỡng đầy đủ, giàu protein và vitamin

• Theo dõi đáp ứng điều trị trong 48 - 72 giờ đầu

• Tái khám sau 3 ngày để đánh giá tiến triển

2.3. Các mục tiêu điều trị viêm phổi do vi khuẩn ở người cao tuổi:

• Tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh

• Giảm triệu chứng và ngăn ngừa biến chứng

• Phục hồi chức năng hô hấp

• Phòng ngừa tái phát

3. Các thuốc điều trị viêm phổi do vi khuẩn ở người cao tuổi

Dưới đây là tổng hợp các thuốc điều trị viêm phổi do vi khuẩn ở người cao tuổi, được phân loại theo từng nhóm bệnh nhân cụ thể và nguyên tắc dùng thuốc, dựa trên các khuyến cáo lâm sàng mới nhất (IDSA/ATS 2019, WHO và thực hành hô hấp lâm sàng):

3.1. Kháng sinh điều trị viêm phổi do vi khuẩn ở người cao tuổi:

Amoxicillin/Clavulanate (Augmentin):

• Cơ chế: Kháng sinh beta-lactam phổ rộng kết hợp với chất ức chế beta-lactamase

• Liều dùng: 875/125mg, 2 lần/ngày × 7 - 10 ngày

• Tác dụng: Diệt khuẩn bằng cách ức chế tổng hợp thành tế bào vi khuẩn

Azithromycin (Zithromax):

• Cơ chế: Kháng sinh macrolide ức chế tổng hợp protein vi khuẩn

• Liều dùng: 500mg ngày đầu, sau đó 250mg/ngày × 4 ngày

• Tác dụng: Hiệu quả với vi khuẩn không điển hình (Mycoplasma, Legionella)

3.2. Thuốc giảm đau, hạ sốt điều trị viêm phổi do vi khuẩn ở người cao tuổi:

Paracetamol (Tylenol, Efferalgan):

• Cơ chế: Ức chế tổng hợp prostaglandin tại vùng dưới đồi

• Liều dùng: 500 - 1000mg, 3 - 4 lần/ngày khi cần (tối đa 4g/ngày)

• Thời gian: Sử dụng khi sốt >38.5°C hoặc đau ngực

3.3. Thuốc long đờm điều trị viêm phổi do vi khuẩn ở người cao tuổi:

Acetylcysteine (ACC):

• Cơ chế: Phá vỡ cầu disulfide trong mucin, làm loãng đờm

• Liều dùng: 200mg, 3 lần/ngày × 7 - 10 ngày

• Tác dụng: Giúp long đờm, dễ khạc đờm

3.4. Thuốc giảm ho (nếu cần) điều trị viêm phổi do vi khuẩn ở người cao tuổi:

Dextromethorphan:

• Cơ chế: Ức chế trung tâm ho ở hành não

• Liều dùng: 15 - 30mg, 3 - 4 lần/ngày khi cần

• Lưu ý: Chỉ sử dụng khi ho gây mất ngủ hoặc kiệt sức, không ức chế ho có đờm

4. Lưu ý quan trọng khi điều trị viêm phổi do vi khuẩn ở người cao tuổi

Dưới đây là những lưu ý quan trọng khi điều trị viêm phổi do vi khuẩn ở người cao tuổi, được tổng hợp từ các khuyến cáo của IDSA/ATS (Hoa Kỳ), WHO, NICE (Anh) và thực hành lâm sàng của chuyên gia hô hấp:

4.1. Cảnh báo và tác dụng phụ của thuốc khi điều trị viêm phổi do vi khuẩn ở người cao tuổi:

• Amoxicillin/Clavulanate: Tiêu chảy (15-20%), buồn nôn, nổi mẩn, phản ứng dị ứng

• Azithromycin: Rối loạn tiêu hóa, kéo dài khoảng QT (thận trọng ở bệnh nhân tim mạch)

• Paracetamol: Độc tính gan khi dùng liều cao, thận trọng ở người bệnh gan

4.2. Tương tác thuốc khi điều trị viêm phổi do vi khuẩn ở người cao tuổi:

• Azithromycin có thể tương tác với warfarin, statins làm tăng nguy cơ độc tính

• Paracetamol khi dùng dài ngày có thể tương tác với thuốc chống đông, làm tăng INR

5. Khi nào viêm phổi do vi khuẩn ở người cao tuổi cần đến bệnh viện ngay?

Viêm phổi do vi khuẩn ở người cao tuổi là một tình trạng rất dễ chuyển biến nặng và đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời. Việc đưa người bệnh đến bệnh viện càng sớm càng tốt khi có các dấu hiệu cảnh báo là vô cùng quan trọng để ngăn ngừa biến chứng như suy hô hấp, nhiễm trùng huyết, hoặc tử vong.

5.1. Những dấu hiệu quan trọng cho thấy người cao tuổi bị viêm phổi cần đến bệnh viện ngay lập tức:

• Sốt cao không đáp ứng với thuốc hạ sốt (>39°C)

• Khó thở tăng, tím tái, nhịp thở >30 lần/phút

• Rối loạn ý thức, lơ mơ

• Huyết áp tụt, nhịp tim nhanh >120 lần/phút

• Không cải thiện sau 72 giờ điều trị đúng

5.2. Lưu ý đặc biệt ở người cao tuổi bị viêm phổi do vi khuẩn:

• Điều chỉnh liều thuốc theo chức năng thận

• Theo dõi sát tình trạng mất nước

• Tránh dùng thuốc an thần, thuốc ức chế ho mạnh

• Tiêm vaccine phòng phế cầu và cúm hàng năm để phòng ngừa tái phát

• Thời gian phục hồi có thể kéo dài 4 - 6 tuần sau khi hết triệu chứng cấp tính

6. Lời khuyên phòng ngừa viêm phổi do vi khuẩn ở người cao tuổi

Người cao tuổi nên tiêm vaccine phòng phế cầu (Pneumovax 23 hoặc Prevenar 13) và vaccine cúm hàng năm, bỏ thuốc lá, tăng cường vận động, dinh dưỡng cân đối và rửa tay thường xuyên để phòng ngừa viêm phổi.

Ngoài ra, người cao tuổi nên chủ động bổ sung thêm Đông trùng hạ thảo vào chế độ dinh dưỡng hàng ngày bởi các sản phẩm từ Đông trùng hạ thảo có chứa Cordycepine, polysaccharides, các nguyên tố vi lượng (Si, K, Na…), 28 acids béo bão hòa và không bão hòa, các loại vitamin như B1, B2, B12, E, K,… và các chất vô cơ và hữu cơ như K, Na, Ca, Mg, Fe, Cu, Mn, Selen (Se)…, Adenosine, Selen, D-manitol… có tác dụng kháng viêm, khôi phục tế bào phổi bị hư hỏng sau tổn thương, đồng thời hỗ trợ ngăn ngừa các bệnh về phổi, hen phế quản, viêm phổi…

Sản phẩm tham khảo: https://edallyhanquoc.vn/tinh-chat-dong-trung-ha-thao-hwa-pyung-sam-edally-han-quoc-hwapyung-sam-korean-dong-chung-ha-cho-extrack-gold.html

Mọi thông tin chi tiết về sản phẩm cũng như chính sách đại lý xin vui lòng liên hệ edallyhanquoc.vn qua Hotline/Zalo: 0902.158.663 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất.

Nguồn: Dược Học Thường Thức