Bệnh Cầu Thận Ở Bệnh Nhân Cao Tuổi Có Dễ Chẩn Đoán?

Ở người cao tuổi, các bệnh lý về cầu thận chiếm tỷ lệ khá cao và thường liên quan đến nhiều bệnh lý mạn tính khác như tăng huyết áp, đái tháo đường, xơ vữa động mạch, thoái hóa đa cơ quan.

Tuy nhiên, việc chẩn đoán bệnh cầu thận trong nhóm đối tượng này không hề dễ dàng vì các biểu hiện thường mờ nhạt, dễ nhầm lẫn hoặc che lấp bởi bệnh nền.

Bệnh cầu thận ở bệnh nhân cao tuổi có dễ chẩn đoán không?

Vậy, đâu là những khó khăn trong chẩn đoán và làm thế nào để nhận biết sớm bệnh cầu thận ở người cao tuổi? Dưới đây là chia sẻ của PGS.TS.BS Đỗ Gia Tuyển - Khoa Nội Thận Tiết Niệu - Bệnh Viện Đại Học Y Hà Nội sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về vấn đề này:

1. Triệu chứng bệnh cầu thận ở bệnh nhân cao tuổi không điển hình, dễ nhầm lẫn

Ở người cao tuổi, phù nhẹ quanh mắt cá chân thường bị quy cho suy tĩnh mạch hoặc suy tim. Các biểu hiện mệt mỏi, chán ăn, sút cân do hội chứng urê máu cao lại dễ bị coi là “triệu chứng tuổi già”. Do vậy, các dấu hiệu cảnh báo bệnh cầu thận thường bị bỏ qua hoặc phát hiện muộn.

2. Hạn chế trong tầm soát bệnh cầu thận và thói quen khám bệnh ở bệnh nhân cao tuổi

Bệnh nhân cao tuổi ít được xét nghiệm nước tiểu định kỳ so với người trẻ, nên protein niệu hay tiểu máu thường chỉ được phát hiện tình cờ.

Tâm lý “ngại đi khám” hoặc chỉ khám khi có triệu chứng nặng khiến bệnh được phát hiện ở giai đoạn muộn.

3. Chẩn đoán nhầm lẫn bệnh cầu thận ở bệnh nhân cao tuổi với bệnh nền sẵn có

Người già thường mắc đái tháo đường, tăng huyết áp hoặc bệnh thận mạn do tuổi tác. Vì vậy, khi có suy thận tiến triển kèm protein niệu, bác sĩ dễ quy cho “bệnh thận đái tháo đường” hay “thận mạn do tăng huyết áp” mà không nghĩ đến bệnh cầu thận mới xuất hiện.

4. Khó khăn trong sinh thiết và giải phẫu bệnh bệnh cầu thận ở bệnh nhân cao tuổi

Ở bệnh nhân cao tuổi, bác sĩ thường ngại chỉ định sinh thiết thận vì lo ngại biến chứng chảy máu, hoặc do bệnh nhân có nhiều bệnh nội khoa kèm theo. Kết quả là chẩn đoán căn nguyên dựa trên lâm sàng, thiếu bằng chứng mô học, dễ dẫn đến sai sót. Ngoài ra, mô bệnh học ở người già thường phức tạp: vừa có xơ hóa cầu thận do tuổi, vừa có tổn thương đặc hiệu, khiến việc nhận biết tổn thương hoạt động khó khăn hơn, đòi hỏi chuyên gia giải phẫu bệnh có nhiều kinh nghiệm. Thực tế để làm rõ hơn cho nhóm bệnh nhân cao tuổi, cần chú ý như sau:

4.1. Bệnh cầu thận nguyên phát ở người cao tuổi:

Tổn thương chủ yếu khu trú tại thận, không do bệnh toàn thân hay yếu tố ngoài thận. Một số thể thường gặp:

Viêm cầu thận màng (Membranous nephropathy - MN): hay gặp nhất ở người cao tuổi, chiếm tỉ lệ lớn trong nhóm hội chứng thận hư khởi phát muộn.

Xơ hóa cầu thận ổ đoạn (FSGS): có thể gặp, đôi khi liên quan đến quá trình lão hóa thận hoặc các yếu tố nguy cơ (tăng huyết áp, béo phì).

Viêm cầu thận IgA: ít gặp hơn ở người già so với người trẻ, nhưng vẫn có thể xuất hiện.

Bệnh nguyên phát ở người cao tuổi thường đáp ứng với điều trị đặc hiệu (ví dụ: rituximab, ức chế miễn dịch), nên nếu bỏ sót sẽ lỡ cơ hội can thiệp.

4.2. Bệnh cầu thận thứ phát ở người cao tuổi:

Do bệnh hệ thống, nhiễm trùng, thuốc, hay ác tính gây ra.Các nguyên nhân thường gặp:

Ung thư: Bệnh cầu thận màng thứ phát liên quan đến ung thư phổi, đại tràng, tiền liệt tuyến… là mối quan tâm đặc biệt ở người cao tuổi.

Bệnh tự miễn: Lupus ban đỏ hệ thống ít gặp khởi phát mới ở người già, nhưng viêm mạch ANCA (GPA, MPA) lại khá phổ biến, thường gây viêm cầu thận tiến triển nhanh (RPGN).

Nhiễm trùng mạn tính: Viêm gan B, C, HIV, hoặc viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn.

Thuốc/độc chất: NSAIDs, penicillamine, interferon, bisphosphonate.

Việc nhận biết nguyên nhân thứ phát đặc biệt quan trọng vì điều trị căn nguyên (cắt bỏ u, điều trị viêm gan, ngừng thuốc) có thể cải thiện hoặc làm lui bệnh thận.

4.3. Bài học rút ra trong chẩn đoán bệnh cầu thận ở bệnh nhân cao tuổi:

Người cao tuổi có nhiều bệnh nền dễ bị quy nhầm suy thận cho bệnh nền (đái tháo đường và tăng huyết áp).

Nếu không sinh thiết thận, dễ bỏ sót các bệnh cầu thận nguyên phát hoặc thứ phát có thể điều trị được.

Thiếu sót về hướng chẩn đoán điều trị: chỉ điều trị bảo tồn mà không tìm căn nguyên do đó bỏ lỡ cơ hội điều trị sớm, bệnh tiến triển nhanh đến hội chứng thận hư và suy thận giai đoạn cuối.

Tham khảo các sản phẩm chăm sóc sức khỏe chính hãng hỗ trợ điêu ftrij bệnh cầu thận tại: https://edallyhanquoc.vn/thuc-pham-bao-ve-suc-khoe-edally-bh-han-quoc.html

Mọi thông tin chi tiết về sản phẩm cũng như chính sách đại lý xin vui lòng liên hệ edallyhanquoc.vn qua Hotline/Zalo: 0902.158.663 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất.

Nguồn: PGS.TS.BS Đỗ Gia Tuyển - Khoa Nội Thận Tiết Niệu - BV ĐHY Hà Nội.