Cập Nhật Mới Nhất Xử Trí Sốc Tim Ở Người Lớn Của Các Hội Hồi Sức - Tim Mạch - Gây Mê Hồi Sức - Phẫu Thuật Tim Của Pháp

Đây là khuyến cáo đa chuyên khoa của các hội hồi sức - tim mạch - gây mê hồi sức - phẫu thuật tim của Pháp về xử trí sốc tim ở người lớn năm 2026.

Tài liệu đưa ra 41 khuyến cáo, chia thành 6 lĩnh vực: tổ chức shock team, điều trị triệu chứng, điều trị nguyên nhân, hỗ trợ cơ quan, hỗ trợ tuần hoàn cơ học tạm thời và chăm sóc sau sốc.

Cập nhật mới nhất xử trí sốc tim ở người lớn của các hội hồi sức - tim mạch - gây mê hồi sức - phẫu thuật tim của Pháp

1. Sốc tim là bệnh cảnh tử vong cao

Sốc tim là tình trạng suy tim cấp gây giảm tưới máu kéo dài.

Tử vong ngắn hạn khoảng 30-40% và tử vong sau 1 năm có thể vượt 50%.

Nguyên nhân kinh điển vẫn là nhồi máu cơ tim cấp, nhưng sốc tim do suy tim cấp hoặc suy tim mạn mất bù ngày càng gặp nhiều hơn.

Vì vậy, bài nhấn mạnh, không thể dùng một công thức chung cho mọi bệnh nhân.

2. Xử trí sốc tim ở người lớn cần có shock team và mạng lưới chuyển tuyến

Khuyến cáo cho rằng bệnh nhân sốc tim nên được quản lý bởi đội sốc tim đa chuyên khoa. Đội này gồm người có khả năng nhận diện sốc, đánh giá mức độ nặng, hồi sức nâng cao, can thiệp mạch vành, hỗ trợ tuần hoàn cơ học, phẫu thuật tim khi cần.

Bài mô tả mô hình 3 tầng xử trí sốc tim ở người lớn:

1. Bệnh viện cộng đồng: chẩn đoán, hồi sức ban đầu, chuyển tuyến sớm.

2. Trung tâm chuyên biệt: xử trí sốc chưa kháng trị hoặc thời gian ngắn.

3. Trung tâm nâng cao: xử trí sốc kháng trị, VA-ECMO, Impella, LVAD, ghép tim.

Ý quan trọng là phải có quy trình chuẩn, dùng phân loại như SCAI, theo dõi lactate, huyết động, sinh học và kích hoạt shock team sớm.

3. Điều trị triệu chứng sốc tim ở người lớn

Khi bệnh nhân vào sốc tim, chuyên gia đề nghị ngừng các thuốc suy tim mạn để tránh làm nặng tụt huyết áp, chậm nhịp, suy thận. Bao gồm: ACEi/ARB/ARNI, beta-blocker, MRA, SGLT2i.

Những thuốc này rất tốt trong suy tim ổn định, nhưng trong pha sốc, chúng có thể làm bệnh nhân tụt huyết áp hơn, giảm tưới máu thận hơn hoặc gây rối loạn chuyển hóa.

4. Cân nhắc lợi tiểu khi xử trí sốc tim ở người lớn

Bài khuyến cáo không khởi trị lợi tiểu ở bệnh nhân sốc tim có mất ổn định huyết động rõ, đang cần vận mạch liều cao hoặc cung lượng tim không đủ.

Tuy vậy, nếu bệnh nhân có kiểu hình ứ dịch, sung huyết, hội chứng tim – thận, nhất là sốc tim do suy tim mất bù, lợi tiểu quai đường tĩnh mạch có thể được shock team cân nhắc.

Nói ngắn gọn, không phải cứ phù phổi là đẩy lợi tiểu ngay, phải xem huyết động có chịu được không.

5. Vận mạch: Noradrenaline là lựa chọn đầu tay khi xử trí sốc tim ở người lớn

Khuyến cáo mạnh nhất trong phần vận mạch là:Noradrenaline nên dùng đầu tay trong sốc tim.

Lý do: thuốc tăng sức cản mạch qua α1, có một phần tác dụng β1 vừa phải, giúp nâng huyết áp mà ít gây nhịp nhanh quá mức hơn dopamine hoặc adrenaline.

Bài nhấn mạnh việc xử trí sốc tim ở người lớn:

• Không dùng dopamine, trừ khi không còn lựa chọn khác.

• Không nên dùng adrenaline thường quy, vì dễ gây nhịp nhanh, tăng tiêu thụ oxy cơ tim, tăng lactate, rối loạn nhịp và sốc kháng trị.

• Chưa đủ dữ liệu để khuyến cáo vasopressin hoặc angiotensin II trong sốc tim thuần túy.

6. Inotrope: Dobutamine hoặc Milrinone khi xử trí sốc tim ở người lớn

Inotrope nên được dùng khi bệnh nhân có sốc tim kèm cung lượng tim thấp. Khuyến cáo nói dobutamine hoặc milrinone đều có thể dùng đầu tay. Hiện chưa đủ bằng chứng để khẳng định thuốc nào tốt hơn thuốc nào.

Dobutamine có ưu điểm là quen dùng, rẻ, thời gian bán thải ngắn, dễ chỉnh liều. Milrinone có cơ chế không phụ thuộc thụ thể beta, nhưng bán thải dài hơn, đặc biệt kéo dài khi suy thận.

Levosimendan có thể có vai trò trong vài tình huống đặc biệt như bệnh nhân đang dùng beta-blocker hoặc Takotsubo, nhưng chưa đủ dữ liệu để dùng thường quy hơn dobutamine.

7. An thần, morphine, truyền máu, hạ thân nhiệt khi xử trí sốc tim ở người lớn

Bài không khuyến cáo dùng an thần - giảm đau chỉ với mục tiêu làm giảm tiêu thụ oxy cơ tim nếu bệnh nhân không có suy hô hấp hoặc suy thần kinh.

Morphine/opioid không nên dùng thường quy trong phù phổi cấp hoặc suy tim cấp vì có thể gây buồn nôn, tụt huyết áp, chậm nhịp, ức chế hô hấp, tăng nguy cơ phải thở máy.

Truyền máu: chuyên gia đề nghị cân nhắc khi Hb < 8 g/dL, nhưng vẫn phải cá thể hóa theo tuổi, giới, tiền sử, ngừng tim trước đó, tình trạng chảy máu, huyết động và thể tích tuần hoàn.

Hạ thân nhiệt điều trị không nên dùng thường quy trong sốc tim, vì các thử nghiệm chưa chứng minh cải thiện t.ử v.ong, kể cả ở nhóm VA-ECMO.

8. Điều trị nguyên nhân gây sốc tim ở người lớn càng sớm càng tốt

Với sốc tim do nhồi máu cơ tim cấp, cần chụp mạch vành càng sớm càng khả thi. Nếu có tổn thương thủ phạm, cần PCI nhánh thủ phạm càng sớm càng tốt để cải thiện sống còn trung và dài hạn.

Nếu bệnh nhiều nhánh, bài khuyến cáo chỉ PCI nhánh thủ phạm lúc đầu, trì hoãn can thiệp các nhánh không thủ phạm, vì chiến lược này giảm t.ử v.ong sớm hoặc suy thận.

Nếu không PCI được, CABG nên được thực hiện càng sớm càng tốt.

Tiêu sợi huyết chỉ giới hạn trong STEMI sốc tim khi không tiếp cận PCI nhanh trong vòng 120 phút và đau ngực khởi phát dưới 6 giờ.

9. Xử lý sốc tim do bệnh van tim ở người lớn

Với hẹp van động mạch chủ, cần can thiệp van khẩn khi đã đảo ngược các yếu tố thúc đẩy bất lợi. Nếu phù hợp, TAVR nên được ưu tiên hơn phẫu thuật thay van.

Với hở van động mạch chủ, cần shock team quyết định chiến lược: phẫu thuật hay can thiệp qua da, tùy nguyên nhân, giải phẫu, nguy cơ và kinh nghiệm trung tâm.

Với hở van hai lá nặng, nên thảo luận can thiệp van khẩn sau khi đảo ngược yếu tố thúc đẩy. M-TEER có thể được cân nhắc sau hội chẩn heart team, đặc biệt khi phẫu thuật nguy cơ cao.

Bài không đưa ra khuyến cáo về việc chủ động tăng nhịp tim trong sốc tim do bệnh van, vì thiếu dữ liệu.

10. Hỗ trợ hô hấp khi xử trí sốc tim ở người lớn

Thở máy xâm nhập nên được khởi trị ở bệnh nhân sốc tim có suy hô hấp giảm oxy máu cấp.

Bài nhấn mạnh áp lực dương có thể có lợi trong suy thất trái, giúp giảm áp lực đổ đầy thất trái, giảm hậu tải thất trái, giảm công thở, giảm tiêu thụ oxy cơ tim và cải thiện oxy hóa. Nhưng nếu suy thất phải ưu thế, PEEP có thể làm huyết động xấu đi.

NIV chưa đủ bằng chứng để khuyến cáo là lựa chọn đầu tay. Nếu thử NIV, phải làm bởi đội có kinh nghiệm, đánh giá lại sát, không để trì hoãn đặt nội khí quản.

HFNC không được khuyến khích trong sốc tim kèm suy hô hấp giảm oxy máu cấp.

11. Lọc máu khi xử trí sốc tim ở người lớn

Bài không đưa ra khuyến cáo về lọc máu sớm chỉ để rút dịch ở bệnh nhân sốc tim.

Không có tiêu chuẩn RRT riêng cho sốc tim. Cứ áp dụng như bệnh nhân ICU khá như quá tải dịch không kiểm soát, tăng kali máu, toan chuyển hóa nặng, ure máu, suy thận cấp có chỉ định.

12. IABP không dùng thường quy khi xử trí sốc tim ở người lớn

IABP không nên dùng thường quy trong sốc tim do nhồi máu cơ tim, vì IABP-SHOCK II không cho thấy giảm t.ử v.ong.IABP cũng không nên dùng thường quy trong sốc tim do suy tim mất bù cấp.

Tuy nhiên, IABP có thể dùng như hỗ trợ ban đầu trong biến chứng cơ học sau nhồi máu cơ tim, như thủng vách liên thất hoặc hở hai lá cấp, để làm cầu nối tới phẫu thuật hoặc can thiệp.

13. Impella và VA-ECMO: chỉ cho bệnh nhân chọn lọc khi xử trí sốc tim ở người lớn

Impella có thể cân nhắc trong sốc tim do nhồi máu cơ tim sau thảo luận với shock team. Bài ghi nhận có dữ liệu giảm t.ử v.ong ở 180 ngày trong một thử nghiệm, nhưng tăng biến cố như chảy máu, thiếu máu chi, nhiễm khuẩn.

5.0/5.5 có thể cân nhắc trong sốc tim do suy thất trái ưu thế, làm cầu nối hồi phục, LVAD hoặc ghép tim.

VA-ECMO không nên dùng thường quy trong sốc tim do nhồi máu cơ tim. Có thể cân nhắc ở bệnh nhân chọn lọc, diễn tiến xấu, đặc biệt khi có suy hai thất, ngừng tim kéo dài, hoặc cần cầu nối tới điều trị nâng cao.

Điểm rất quan trọng, hỗ trợ tuần hoàn cơ học không phải cứ sốc tim là đặt, mà cần chọn đúng bệnh nhân, đúng thời điểm, đúng trung tâm.

14. Xử trí sau khi qua sốc tim ở người lớn

Sau khi sốc đã giải quyết bền vững, cần khởi trị hoặc tái khởi trị thuốc nền tim mạch/suy tim trước khi ra viện, kèm kế hoạch theo dõi chuyên khoa tim mạch.

Nhưng không được khởi trị quá sớm khi bệnh nhân còn sốc, vì các thuốc này có thể gây tụt huyết áp, chậm nhịp, suy thận hoặc rối loạn chuyển hóa.

Bài chưa đủ bằng chứng để khuyến cáo vận động sớm cho mọi bệnh nhân sốc tim. Tuy vậy, ở bệnh nhân ổn định có hỗ trợ tuần hoàn cơ học, vận động sớm có vẻ khả thi nếu được đội có kinh nghiệm giám sát.

15. Kết luận của bản cập nhật mới nhất xử trí sốc tim ở người lớn của các hội hồi sức - tim mạch - gây mê hồi sức - phẫu thuật tim của Pháp

Sốc tim 2026 là một chiến lược đa chuyên khoa:

• Nhận diện sớm

• Phân tầng SCAI

• Có shock team

• Điều trị nguyên nhân

• Dùng thuốc điều chỉnh huyết động hợp lý

• Hỗ trợ cơ quan đúng lúc

• Chỉ dùng Impella/VA-ECMO cho bệnh nhân thật sự phù hợp

Tham khảo thêm các sản phẩm chăm sóc sức khỏe chính hãng tại: https://edallyhanquoc.vn/thuc-pham-bao-ve-suc-khoe-edally-bh-han-quoc.html

Mọi thông tin chi tiết về sản phẩm cũng như chính sách đại lý xin vui lòng liên hệ edallyhanquoc.vn qua Hotline/Zalo: 0902.158.663 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất.

Nguồn: journal homepage: www.elsevier.com/locate/aicoj