Cường Giáp Và Rối Loạn Chức Năng Gan

Cường giáp không chỉ là bệnh của tuyến giáp. Tình trạng dư thừa hormone tuyến giáp có thể ảnh hưởng rõ rệt đến chuyển hóa, tim mạch và chức năng gan.

Trên thực tế, bệnh nhân cường giáp có thể xuất hiện tăng AST, ALT, GGT, phosphatase kiềm (ALP) hoặc bilirubin mà không nhất thiết có một bệnh gan nguyên phát.

Ảnh: Cơ chế gây rối loạn chức năng gan ở bệnh nhân cường giáp

Các nghiên cứu cho thấy bất thường xét nghiệm gan khá thường gặp trong cường giáp chưa điều trị: một phân tích gộp ghi nhận khoảng 55% bệnh nhân cường giáp có ít nhất một xét nghiệm chức năng gan bất thường; ALT, AST, ALP và bilirubin cũng có thể tăng với các tỷ lệ khác nhau.

1. Cường giáp gây bất thường xét nghiệm gan khá thường gặp

Gan là một trong những cơ quan chịu ảnh hưởng đáng kể của hormon tuyến giáp. Ở bệnh nhân cường giáp chưa điều trị, các bất thường xét nghiệm chức năng gan, bao gồm men gan ALT, AST, ALP, GGT và Bilirubin, được ghi nhận ở khoảng 15-79% bệnh nhân.

2. Mối liên hệ sinh lý giữa tuyến giáp và gan

Tuyến giáp và gan có mối quan hệ hai chiều và rất chặt chẽ. Hormone tuyến giáp điều hòa nhiều quá trình chuyển hóa diễn ra tại gan, trong khi gan lại tham gia vào quá trình chuyển hóa, bất hoạt, vận chuyển và bài tiết hormone tuyến giáp. Vì vậy, rối loạn chức năng của một cơ quan có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến cơ quan còn lại.

2.1. Gan đóng vai trò rất quan trọng trong chuyển hóa hormon tuyến giáp:

Khoảng 80% T3 được hình thành từ T4 ở các mô ngoại vi, chủ yếu tại gan và thận, thông qua quá trình khử iod.

Khoảng 80% T4 được khử iod, trong đó 40% → T3 và 40% → reverse T3 (rT3). Khoảng 20% còn lại được chuyển hóa tại gan thông qua các quá trình liên hợp và chuyển hóa khác.

2.2. Ngược lại, gan cũng tham gia điều hòa hormon tuyến giáp:

Hơn 99% T4 và T3 trong huyết thanh gắn với protein vận chuyển, trong đó có thyroxine-binding globulin (TBG), transthyretin và albumin, phần lớn được tổng hợp tại gan.

Lưu ý là chỉ hormone tự do (FT4 và FT3) mới quyết định hoạt tính sinh học của hormon tuyến giáp tại mô.

Tham khảo thêm: https://edallyhanquoc.vn/benh-cuong-giap-va-vai-dieu-ban-chua-biet.html

3. Cường giáp gây rối loạn chức năng gan như thế nào ?

Có đến 6 cơ chế giải thích cường giáp gây tổn thương gan:

Độc tính trực tiếp của hormon tuyến giáp dư thừa: Nồng độ hormon tuyến giáp cao kéo dài làm tăng hoạt động chuyển hóa của tế bào gan => tổn thương tế bào gan.

Thiếu oxy tế bào gan: Tình trạng tăng chuyển hóa làm nhu cầu oxy của gan tăng lên, trong khi khả năng cung cấp oxy không đáp ứng đầy đủ => thiếu máu cục bộ và tổn thương tế bào gan.

Stress oxy hóa: Trạng thái tăng chuyển hóa của cường giáp làm tăng tổn thương do các gốc tự do.

Thoái hóa tế bào gan: Tăng phân giải glycogen và protein trong trạng thái tăng chuyển hóa góp phần gây tổn thương tế bào gan.

Tổn thương gan do tự miễn, đặc biệt là ở bệnh nhân Basedow vì Basedow là bệnh tự miễn nên có thể đồng mắc với các bệnh tự miễn khác như viêm gan tự miễn, viêm đường mật tự miễn, xơ gan mật nguyên phát.

Gan sung huyết do suy tim: Cường giáp có thể gây nhịp nhanh xoang, rung nhĩ, suy tim… Suy tim làm tăng áp lực tĩnh mạch và gây gan sung huyết, thậm chí hoại tử tế bào gan.

4. Kiểu hình tổn thương gan khác nhau ở các bệnh nhân cường giáp

Tăng AST/ALT: Trong trường hợp không có suy tim hoặc bệnh tự miễn gan, tăng AST/ALT có thể liên quan đến tăng hoạt động chuyển hóa, tăng nhu cầu oxy của gan, thiếu máu cục bộ tế bào gan, tổn thương và chết tế bào gan. T3 cũng có thể gây apoptosis tế bào gan thông qua con đường phụ thuộc ty thể.

Tăng ALP và GGT: Kiểu ứ mật thường gặp hơn rối loạn chức năng tổng hợp của gan. ALP tăng ở khoảng 64% bệnh nhân nhiễm độc giáp và GGT tăng ở tới khoảng 62% trong một số nghiên cứu. Đặc biệt, ALP tăng không nhất thiết phản ánh tổn thương gan, bởi vì phần lớn sự gia tăng có thể xuất phát từ isoenzyme ALP của xương, do cường giáp làm tăng hoạt động tạo xương.

5. Có phải cường giáp càng nặng thì tổn thương gan càng nặng?

Câu trả lời là không đúng. Các nghiên cứu chưa chứng minh được mối tương quan rõ ràng giữa mức độ bất thường xét nghiệm gan và nồng độ hormon tuyến giáp.

Tuy nhiên, một nghiên cứu ở bệnh nhân Basedow cho thấy nguy cơ tổn thương chức năng gan tăng ở những bệnh nhân có FT4 >70,5 pmol/L và nhịp tim >90 lần/phút. Ngoài ra, bệnh nhân có cường giáp + suy tim mạn có mức độ bất thường chức năng gan lớn hơn.

6. Điều trị cường giáp sẽ cải thiện men gan và chức năng gan

Khi kiểm soát được cường giáp và đạt bình giáp thì các bất thường xét nghiệm gan thường cải thiện. Tỷ lệ các xét nghiệm chức năng gan có thể trở về bình thường là từ 50 - 87%.

Điều này rất có ý nghĩa khi gặp bệnh nhân cường giáp có tăng men gan: Không nên mặc định rằng tăng men gan là chống chỉ định điều trị cường giáp. Trong nhiều trường hợp, chính việc điều trị tình trạng nhiễm độc giáp mới giúp chức năng gan hồi phục.

Tham khảo các sản phẩm chăm sóc sức khỏe chính hãng tại: https://edallyhanquoc.vn/thuc-pham-bao-ve-suc-khoe-edally-bh-han-quoc.html

Mọi thông tin chi tiết về sản phẩm cũng như chính sách đại lý xin vui lòng liên hệ edallyhanquoc.vn qua Hotline/Zalo: 0902.158.663 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất.

Nguồn: TS Nguyễn Quang Bảy - Khoa Nội Tiết - Đái Tháo Đường, Bệnh viện Bạch Mai