Khói Bụi Làm Gây Bệnh Và Cách Bảo Vệ

Chất lượng không khí tại TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội và nhiều tình thành hiện đang ở mức rất xấu, đặc biệt tại các khu vực như Quảng An (Tây Hồ) với AQI (chỉ số chất lượng không khí) lên tới 485 - mức nguy hiểm đến sức khỏe.

Trước những nguy hiểm của khói bụi (rơm rác, bụi mịn...) trong những ngày qua tại Hà Nội và nhiều tình thành làm nhiều người dân lo lắng, Dưới đây là các biểu hiện trên bộ phận cơ thể bị khói bụi làm gây bệnh và hướng dẫn người dân cách tự bảo vệ mình.

Bạn có biết khói bụi, ô nhiễm không khí làm đẩy nhanh quá trình lão hóa và các bệnh lý nguy hiểm

Thời gian gần đây, không chỉ Việt Nam (đặc biệt ở các thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh) mà nhiều nước trên thế giới "nóng" về tình trạng ô nhiễm không khí do bụi mịn như Trung Quốc, Singapore, Malaysia, Ấn Độ, Anh, Pháp.... Vậy khói bụi có thể ảnh hưởng đến những bộ phận nào của cơ thể?

1. Khói bụi gây bệnh đường hô hấp trên

Đầu tiên phải kể đến là đường hô hấp. Bình thường, với lượng bụi trong giới hạn cho phép, biểu mô đường hô hấp là biểu mô hình trụ, có lông chuyển và các tuyến chế tiết đồng thời có hệ thống thảm nhầy trên bề mặt chứa các tế bào đại thực bào - có nhiệm vụ bắt giữ bụi bẩn và tạo thành gỉ mũi.

Khi bụi vượt quá ngưỡng cho phép, cơ chế bào vệ không còn đủ khả năng làm sạch không khí nữa, lúc này, các tác nhân trong khói bụi hít vào đường thở sẽ kích thích và gây bệnh.

2. Khói bụi gây bệnh tai mũi họng

Những người có cơ địa dị ứng sẵn có rất dễ xuất hiện viêm mũi họng dị ứng: Khi xuất hiện sẽ hắt hơi từng tràng, chảy nước mũi trong và ngạt tắc mũi thường xuyên.

Ngứa họng ho thường xuyên kèm theo đờm trong hoặc đặc.

Khàn tiếng, nói khó.

Đau rát họng nhất là khi đi ra nơi nhiều bụi.

3. Khói bụi gây bệnh đường hô hấp dưới

Khí, phế quản, phế nang, nhất là những người sẵn có bệnh lý hô hấp mạn tính (tâm phế mạn, hen phế quản, viêm phế quản mạn…) sẽ có cảm giác ngực mình nặng hơn, xuất hiện ho nhiều về đêm giai đoạn đầu, sau đó ho liên tục cả ngày kèm theo khạc đờm vàng xanh.

Da: là cơ quan có bề mặt lớn nhất trong cơ thể, đây cũng chính là bộ phận có khả năng tự đào thải độc tố hiệu quả. Cơ chế đào thải độc tố của cơ quan này là thông qua việc "đổ mồ hôi" khi lỗ chân lông mở và thoát những "giọt" lấm tấm trên da mang theo những chất độc trong cơ thể ra bên ngoài.

Khi quá nhiều bụi, lớp biểu bì phủ trên cùng của da không đủ thời gian tạo mới sau khi bị bụi bít lấp toàn bộ các lỗ chân lông, không còn khả năng cho các tuyến mồ hôi thực hiện chức năng thải độc.

Ngoài ra, bụi bám trên da cũng có thể gây tình trạng dị ứng da ở những người có cơ địa dị ứng, có thể biểu hiện dưới dạng ban đỏ từng nốt hoặc từng mảng da bị bong tróc.

4. Khói bụi gây bệnh tim mạch

Theo nhiều nghiên cứu, bụi là yếu tố gián tiếp gây ra các bệnh lý về tim mạch như tăng huyết áp, viêm thành mạch dị ứng...

5. Khói bụi gây lão hóa cơ thể

Thời gian gần đây, người dân TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội dễ dàng bắt gặp làn sương mờ trắng xóa, đục ngầu và đặc quánh bụi mịn. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng tới sức khỏe của người dân mà còn là một tác nhân thúc đẩy quá trình lão hóa của cơ thể, đặc biệt là làn da.

Nhiều nghiên cứu khoa học đã cho biết ô nhiễm không khí chứa tổng hợp những hạt nhỏ li ti (gọi là hạt vật chất), nitơ dioxide và các chất hóa học như hydrocarbon thơm đa vòng. Dù cơ chế gây lão hóa da chưa được xác định rõ nhưng hoạt động của chúng có thể gây ra nhiều tổn thương do mất cân bằng oxy hóa, tăng tình trạng viêm da, tăng nếp nhăn và các sắc tố. Đó cũng là nguyên nhân khiến cơ thể lão hóa nhanh dù tuổi thọ bạn có thể dài hơn.

6. Vậy bảo vệ mình như thế nào trước khói bụi gây bệnh?

Khói bụi trong không khí chứa nhiều hạt bụi mịn (PM2.5, PM10), khí độc như CO, NO₂, SO₂ cùng vi khuẩn, virus có thể gây hại cho sức khỏe, đặc biệt là hệ hô hấp và tim mạch. Tiếp xúc thường xuyên với không khí ô nhiễm có thể làm tăng nguy cơ mắc viêm phổi, hen suyễn, viêm phế quản mãn tính, bệnh tim mạch và thậm chí là ung thư phổi. Vì vậy, để giảm thiểu tác hại của khói bụi, bạn cần có những biện pháp bảo vệ phù hợp. Để bảo vệ sức khỏe, bạn có thể thực hiện các hành động sau:

6.1. Giải pháp bảo vệ cho cộng đồng trước khói bụi gây bệnh:

Bên cạnh những giải pháp cho cá nhân và gia đình, cần có các giải pháp cho cộng đồng như sau:

Sử dụng phương tiện giao thông công cộng, sử dụng xe cá nhân bằng xăng sinh học…

Tăng diện tích trồng cây xanh.

Sử dụng máy lọc không khí ở những nơi nồng độ bụi cao.

Thiệt lập hệ thống mưa nhân tạo.

6.2. Giải pháp bảo vệ cho cá nhân trước khói bụi gây bệnh:

Để phòng chống khói bụi, mỗi cá nhân cần sử dụng khẩu trang đúng cách khi đi ở nơi có ô nhiễm, tăng cường uống nước (khoảng 2,5 lít/ ngày) và đặc biệt là tăng cường khả năng giải độc của da bằng cách:

Tích cực vận động, tập thể dục để làm thoát mồ hôi nhiều hơn.

Tắm hơi, tắm với nước muối magie sunphat loãng cũng là những cách hữu hiệu để có thể kích thích tuyến mồ hôi hoạt động hiệu quả và bài tiết chất thải cơ thể ra bên ngoài (tư vấn bác sĩ nếu có bệnh lý về thận hay tim khi thực hiện phương pháp này).

Làm sạch da bằng cách tắm nước ấm và hạn chế sử dụng xà phòng tắm để tránh làm bít kín các lỗ chân lông.

Ngoài ra trong gia đình cần chú ý: Hạn chế hút thuốc đặc biệt hút trong nhà, đóng cửa khi nhiều khói bụi.

Sử dụng thực phẩm bảo vệ sức khỏe như: Đông trùng hạ thảo, Tinh đầu thông đỏ, Hồng sâm và Hắc sâm…

Tham khảo thêm các sản phẩm tại: https://edallyhanquoc.vn/thuc-pham-bao-ve-suc-khoe-edally-bh-han-quoc.html

Khi có bất kỳ biểu hiện bất thường nào về tai mũi họng, da, phổi... cần gặp bác sĩ để được ngay. Hãy chủ động bảo vệ sức khỏe trước những yếu tố bất thường của môi trường và cuộc sống để đảm bảo cuộc sống khỏe mạnh, lâu dài, an tâm chinh phục những mục tiêu mới.

Mọi thông tin chi tiết về sản phẩm cũng như chính sách đại lý xin vui lòng liên hệ edallyhanquoc.vn qua Hotline/Zalo: 0902.158.663 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất bạn nhé.

Theo PGS - TS. BS Phạm Thị Bích Đào - Chuyên gia Tai-Mũi-Họng, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội