Khuyến Cáo Mới Về Sàng Lọc Và Can Thiệp Sớm Bệnh Gan Liên Quan Đến Chuyển Hóa Ở Bệnh Nhân Đái Tháo Đường

Ngày 2/ 6/ 2025, Hội đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA) đã công bố khuyến cáo mới về bệnh gan liên quan đến chuyển hóa (MASLD) ở bệnh nhân đái tháo đường.

Khuyến cáo mới chủ yếu là bệnh đái tháo đường type 2 nhưng cũng bao gồm cả đái tháo đường type 1 kèm béo phì và bệnh nhân tiền đái tháo đường. Những điểm chính của khuyến cáo là:

Khuyến cáo mới về sàng lọc và can thiệp sớm bệnh gan liên quan đến chuyển hóa ở bệnh nhân đái tháo đường

1. Khuyến nghị các bác sĩ nên tầm soát bệnh gan liên quan đến chuyển hóa (MASLD) định kỳ cho những bệnh nhân đái tháo đường typ2 hoặc tiền đái tháo đường

Khuyến nghị các bác sĩ nên tầm soát bệnh gan liên quan đến chuyển hóa (MASLD) định kỳ cho những bệnh nhân đái tháo đường typ2 hoặc tiền đái tháo đường giống như tầm soát các biến chứng đái tháo đường do gan cũng là một cơ quan đích chịu tổn thương nghiêm trọng do đái tháo đường,”

Tại Hoa Kỳ, ít nhất 70% bệnh nhân đái tháo đường type 2 có MASLD, trong đó khoảng một nửa mắc thể tiến triển hơn gọi là viêm gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa (MASH). Khoảng 1/5 số bệnh nhân đái tháo đường type 2 có xơ gan tiến triển. Sự hiện diện của MASH làm tăng nguy cơ biến chứng bao gồm xơ gan, ung thư biểu mô tế bào gan, và tử vong nói chung

2. Thay đổi thuật ngữ: Nhấn mạnh đề kháng insulin, giảm kỳ thị bệnh gan liên quan đến chuyển hóa (MASLD) ở bệnh nhân đái tháo đường

Thuật ngữ bệnh gan liên quan đến chuyển hóa (MASLD) thya cho gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD), nhằm loại bỏ các từ “mỡ” và “do rượu.” Hiện nay, MASLD được định nghĩa là sự hiện diện của SLD kèm ≥ 1yếu tố nguy cơ chuyển hóa như: béo phì, tăng huyết áp, tiền đái tháo đường, triglyceride cao, HDL-cholesteril thấp, hoặc đái tháo đường type 2, với mức tiêu thụ rượu tối thiểu hoặc không đáng kể (< 20 g/ngày đối với phụ nữ; < 30 g/ngày đối với nam giới).

Thuật ngữ “MetALD” được sử dụng cho những người có MASLD đồng thời có mức tiêu thụ rượu cao hơn (20 - 50 g/ngày với nữ; 30 - 60 g/ngày với nam). Trường hợp gan nhiễm mỡ do uống rượu vượt ngưỡng này được gọi là bệnh gan do rượu (ALD).

Thuật ngữ MASH được định nghĩa là viêm gan nhiễm mỡ kèm ≥ 1 yếu tố nguy cơ chuyển hóa và tiêu thụ rượu tối thiểu. “MASH có nguy cơ cao” dùng để chỉ trường hợp viêm gan nhiễm mỡ có xơ hóa gan mức độ lâm sàng có ý nghĩa (giai đoạn F2 trở lên).

3. Chẩn đoán sớm, phát hiện bệnh nhân đái tháo đường mắc bệnh gan liên quan đến chuyển hóa (MASLD) nguy cơ cao để can thiệp kịp thời

Chẩn đoán sớm, phát hiện bệnh nhân mắc bệnh gan liên quan đến chuyển hóa (MASLD) nguy cơ cao để can thiệp nhằm ngăn ngừa tiến triển xơ hóa và xơ gan béo phì có yếu tố nguy cơ tim mạch. Sử dụng công cụ Fibrosis-4 (FIB-4) - không xâm lấn, dựa vào tuổi, men gan và số lượng tiểu cầu.

IB-4 < 1.3 => nguy cơ xơ gan thấp => quản lý tại tuyến cơ sở hoặc nhóm liên chuyên khoa với thay đổi lối sống, kiểm tra lại FIB-4 sau mỗi 1 - 2 năm.

FIB-4 > 2.67 => nên chuyển tuyến trực tiếp đến chuyên khoa gan.

FIB-4 từ 1.3 - 2.67 => nên thực hiện thêm xét nghiệm phân tầng nguy cơ thứ hai: lý tưởng nhất là đo độ cứng gan (LSM) bằng siêu âm đàn hồi. Nếu không có, có thể sử dụng xét nghiệm không xâm lấn khác như xét nghiệm ELF (Enhanced Liver Fibrosis).

4. Điều trị bệnh gan liên quan đến chuyển hóa (MASLD) ở bệnh nhân đái tháo đường

Thay đổi lối sống ở những bệnh nhân được chẩn đoán MASLD gồm: chế độ dinh dưỡng, hoạt động thể chất, sức khỏe hành vi, vai trò của quản lý và giáo dục đái tháo đường. Nếu bệnh nhân có xơ hóa gan ở mức độ trung bình, họ nên ngưng hoàn toàn việc uống rượu. Ngoài ra, còn có vai trò của điều trị béo phì trong MASLD.

Hiện chưa có thuốc nào được phê duyệt riêng cho MASLD, nhưng semaglutide và tirzepatide đã cho thấy hiệu quả trong điều trị MASH và đã được phê duyệt cho điều trị T2D, béo phì và các bệnh liên quan.

Thuốc chủ vận thụ thể beta hormone tuyến giáp - resmetirom - đã được phê duyệt vào đầu năm 2024 để điều trị MASH có xơ hóa mức F2 hoặc F3, nhưng giá rất cao - khoảng 50.000 USD mỗi năm.

Pioglitazone - huốc hạ đường huyết cũ và rẻ, cũng có hiệu quả trong giảm xơ hóa và có thể là một lựa chọn thay thế chi phí thấp hơn.

Ngoài ra, để hỗ trợ quá trình điều trị bệnh ganliên quan đến chuyển hóa (MASLD) ở bệnh nhân đái tháo đường một cách hiệu quả, người bệnh nên bổ sung thêm các loại thực phẩm bảo vệ sức khỏe có khả năng hỗ trợ cải thiện chức năng gan, loại bỏ mỡ trong gan và mỡ trong máu cũng như ổn định đường huyết như: Tinh đầu thông đỏ, Đông trùng hạ thảo, Hồng sâm, Hắc sâm và Omega-3…

Tham khảo các sản phẩm chính hãng tại: https://edallyhanquoc.vn/thuc-pham-bao-ve-suc-khoe-edally-bh-han-quoc.html

Mọi thông tin chi tiết về sản phẩm cũng như chính sách đại lý xin vui lòng liên hệ edallyhanquoc.vn qua Hotline/Zalo: 0902.158.663 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất.