Những Điểm Mới Quan Trọng Về Quản Lý Bướu Nhân Tuyến Giáp

Có lẽ không có bệnh lý nào lại có khoảng cách khá xa giữa Khuyến cáo với Thực hành; có sự lạm dụng trong chẩn đoán và điều trị nhiều như bướu nhân tuyến giáp.

Đây cũng là bệnh lý nằm giữa sự giao thoa của rất nhiều chuyên ngành dẫn đến tình trạng Ông chẳng Bà chuộc, và bệnh nhân là người phải chịu hậu quả.

Những điểm mới quan trọng về quản lý bướu nhân tuyến giáp

Hướng dẫn gần nhất về quản lý bướu nhân tuyến giáp của Hội tuyến giáp Hoa Kỳ (ATA) là từ năm 2015. Hướng dẫn mới dự kiến sẽ được công bố trong vài tháng tới, được cho là sẽ hỗ trợ chẩn đoán chính xác hơn, và có thể hạn chế sự lạm dụng trong chỉ định các xét nghiệm chẩn đoán và theo dõi. Những thông tin nóng là:

1. Lý do cần có hướng dẫn mới về quản lý bướu nhân tuyến giáp

Hệ thống phân tầng nguy cơ từ năm 2015 cùng các hình ảnh minh họa vẫn còn một số khoảng trống cần được hoàn thiện, và kể từ năm 2015, đã có nhiều bằng chứng mới được công bố.

ATA muốn cập nhật các khuyến cáo về theo dõi sau chẩn đoán, đồng thời bổ sung các tiến bộ trong xét nghiệm phân tử, bởi nhiều xét nghiệm mới đã xuất hiện từ năm 2017, tức sau khi hướng dẫn năm 2015 được ban hành.

2. Những thay đổi mới trong phân loại nguy cơ bướu nhân tuyến giáp

Một trong những vấn đề của hệ thống cũ là không phải tất cả các nhân đều có thể được xếp loại, với tỷ lệ dao động từ 8-14% tùy từng nghiên cứu. Do đó, ATA đã sắp xếp lại hệ thống hình ảnh, vừa để lấp đầy các khoảng trống, vừa tạo ra sự chuyển tiếp hợp lý hơn giữa các mức nguy cơ ung thư.

Hiện nay, nguy cơ bướu nhân tuyến giáp được chia thành:

• 1-3%: nguy cơ rất thấp

• 3-20%: nguy cơ thấp đến trung bình

• 20-50%: nguy cơ trung bình đến cao

• 50-100%: nguy cơ cao

Ngoài ra, chúng tôi cũng nhấn mạnh rằng nếu có xâm lấn ngoài tuyến giáp hoặc hạch cổ nghi ngờ di căn, bệnh nhân sẽ được xếp vào nhóm nguy cơ cao.

3. Thay đổi trong phân loại nguy cơ bướu nhân tuyến giáp mới có thể thay thế TI-RADS hay bổ sung cho TI-RADS?

Hai hệ thống này bổ sung cho nhau. TI-RADS chủ yếu được thiết kế cho các bệnh nhân nguy cơ thấp, ví dụ tình cờ phát hiện nhân giáp trên CT hoặc MRI và cần quyết định xem có cần siêu âm hoặc FNA hay không. Trong khi đó, hướng dẫn ATA mới còn tích hợp thêm các yếu tố lâm sàng, như tiền sử chiếu xạ, yếu tố nguy cơ gia đình, và các đặc điểm nguy cơ khác, để quyết định có nên chọc hút FNA ở một kích thước nhất định hay không. Thực tế, nhiều bác sĩ hiện nay sử dụng cả TI-RADS và ATA cùng lúc.

4. Thay đổi lớn nhất trong khuyến cáo mới là cách theo dõi bướu nhân tuyến giáp

Hiện nay các bệnh nhân có nhân giáp thường phải/được theo dõi gần như suốt đời. Tuy nhiên các chứng cứ cho thấy rằng phần lớn nhân giáp là lành tính, hầu như không tiến triển. Khuyến cáo mới dự kiến nếu một nhân giáp ổn định cả về kích thước và hình thái trên siêu âm trong 5 năm, thì không cần tiếp tục theo dõi định kỳ. Xin lưu ý đây vẫn là các khuyến cáo sơ bộ và còn phải được phản biện trước khi chính thức công bố.

5. Có cần sinh thiết lại nếu bướu nhân tuyến giáp lớn lên không?

Khuyến cáo 2009 khuyên nếu nhân giáp tăng kích thước từ 30-50% là có chỉ định FNA lại nhưng qua phân tích dữ liệu cho thấy chỉ tăng kích thước đơn thuần không dự báo ung thư, và số ung thư được phát hiện thêm là rất ít. Ngày nay điều quan trọng hơn là hình thái siêu âm có xấu đi hay không, chứ không phải kích thước tăng. Nếu hình ảnh siêu âm vẫn ổn định, và FNA trước đó là lành tính, thì việc nhân tăng kích thước nhẹ không có nhiều ý nghĩa.

Khoảng 25% các nhân giáp lành tính sẽ tăng kích thước theo thời gian, nên đây là hiện tượng khá bình thường. Vì vậy nếu hình ảnh siêu âm không thay đổi theo hướng nghi ngờ hơn thì không cần FNA lại, vì điều đó không giúp cải thiện việc chăm sóc người bệnh.

6. Có thể ngừng theo dõi bướu nhân tuyến giáp sau 5 năm không?

Sau 5 năm ổn định, chúng ta hoàn toàn có thể ngừng theo dõi thường quy, không cần tiếp tục siêu âm định kỳ. Dĩ nhiên, nếu sau này bệnh nhân thấy xuất hiện khối vùng cổ to lên hoặc có triệu chứng mới thì vẫn nên tái khám.

Tuy nhiên, các tác giả tin rằng theo dõi bướu nhân tuyến giáp sau 5 năm giúp:

• Nguy cơ bỏ sót ung thư là rất thấp

• Chỉ một tỷ lệ nhỏ bệnh nhân cần quay lại chuyên khoa

• Phần lớn có thể được chuyển về bác sĩ chăm sóc ban đầu

Trong bối cảnh thiếu bác sĩ nội tiết và chi phí y tế ngày càng tăng, đây là cách sử dụng nguồn lực hợp lý hơn.

7. Vai trò ngày càng lớn của xét nghiệm phân tử bướu nhân tuyến giáp

So với hướng dẫn cũ, hướng dẫn mới đưa ra các khuyến cáo rõ ràng hơn:

Đối với các kết quả FNA là AUS (có tế bào bất thường nhưng không đủ để chẩn đoán) hay u tế bào Hurthle hoặc u nang dạng tân sinh thì xét nghiệm phân tử trở thành một trong những lựa chọn. Tuy nhiên, đây không phải lựa chọn duy nhất. Ở bệnh nhân AUS, bác sĩ vẫn có thể xin đọc lại tiêu bản, FNA lại hoặc làm xét nghiệm phân tử. Trong nhiều trường hợp, lần FNA thứ hai sẽ cho kết quả lành tính.

Đối với các khối u dạng tân sinh, ngưỡng chỉ định xét nghiệm phân tử thấp hơn, mặc dù nếu bệnh nhân có triệu chứng rõ thì vẫn có thể chỉ định phẫu thuật ngay.

8. Xét nghiệm phân tử bướu nhân tuyến giáp có thể khẳng định ung thư không?

Hiện nay các xét nghiệm phân tử chủ yếu giúp loại trừ ung thư khi kết quả âm tính. Nếu phát hiện các đột biến chưa rõ ý nghĩa thì sao? Có một ngoại lệ là nếu phát hiện BRAF, NTRK, RET/PTC thì gần như có thể khẳng định đó là ung thư. Tuy nhiên, với nhiều đột biến khác hoặc các xét nghiệm biểu hiện gen, chúng ta vẫn chưa hiểu đầy đủ ý nghĩa của chúng.

Nếu xét nghiệm phân tử không thấy đột biến thì nguy cơ ung thư không phải bằng không, nhưng rất thấp, và nếu có ung thư thì thường là loại tiến triển chậm. Những bệnh nhân này có thể được theo dõi an toàn.

9. Vai trò của trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý bướu nhân tuyến giáp là rất quan trọng trong 5 năm tới

Hiện nay có bằng chứng cho thấy nhiều nhân được phân loại là TR4 hoặc TR5 thực tế bị đánh giá quá mức; khi được các chuyên gia nhiều kinh nghiệm xem lại thì thường được hạ xuống TR3. AI có thể giúp việc phân loại trở nên nhất quán hơn. Tương lai sẽ có một ứng dụng trên điện thoại và máy tính để hỗ trợ chấm điểm nhân giáp theo hướng dẫn ATA.

Tham khảo các sản phẩm chăm sóc sức khỏe chính hãng tại: https://edallyhanquoc.vn/thuc-pham-bao-ve-suc-khoe-edally-bh-han-quoc.html

Mọi thông tin chi tiết về sản phẩm cũng như chính sách đại lý xin vui lòng liên hệ edallyhanquoc.vn qua Hotline/Zalo: 0902.158.663 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất.

Nguồn: TS.BS Nguyễn Quang Bảy - Khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai