Tác Hại Của Ô Nhiễm Không Khí (Đặc Biệt Bụi Mịn PM2.5) Đối Với Sức Khỏe Con Người

Hà Nội những ngày này đang trải qua đợt ô nhiễm không khí nặng, chỉ số AQI thường xuyên chạm ngưỡng 150-250, nồng độ bụi mịn PM2.5 có khi vượt 100-200 µg/m³ (gấp 4-8 lần ngưỡng an toàn của WHO là 25 µg/m³ trong 24h).

Đây không còn là “sương mù” thông thường mà là một dạng “khói độc hiện đại” ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, đặc biệt với người có sức đề kháng yếu.

Tác hại của ô nhiễm không khí (đặc biệt là bụi mịn PM2.5) đối với sức khỏe con người

1. Cơ chế gây hại của ô nhiễm không khí (đặc biệt bụi mịn PM2.5)

Bụi mịn PM2.5 (đường kính ≤ 2,5 micromet) và PM1.0 có khả năng xuyên qua hàng rào bảo vệ tự nhiên của cơ thể:

Đi thẳng vào phế nang phổi → vào máu → tuần hoàn toàn cơ thể trong vòng vài phút.

Gây stress oxy hóa, viêm hệ thống, tổn thương nội mạc mạch máu.

Kích hoạt con đường viêm NF-κB, tăng cytokine (IL-6, IL-8, TNF-α).

2. Các bệnh lý do ô nhiễm không khí (đặc biệt bụi mịn PM2.5) gây ra đối với con người

Các bệnh lý đã được chứng minh có liên quan nhân quả rõ ràng (theo WHO, EPA, Lancet Commission on Pollution and Health 2017-2024):

Bệnh lý do ô nhiễm không khí (đặc biệt bụi mịn PM2.5) gây ra:

• Hen suyễn khởi phát và nặng lên.

• COPD (bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính).

• Ung thư phổi.

• Nhồi máu cơ tim, đột quy.

• Tiểu đường type 2.

• Sa sút trí tuệ.

• Sinh non, nhẹ cân ở thai nhi.

• Viêm đường dẫn khí, tăng phản ứng quá mẫn.

• Phá hủy phế nang, xơ hóa đường thở nhỏ.

• Đột biến DNA do hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs).

• Tăng đông máu, xơ vữa động mạch.

• Kháng insulin do viêm mỡ.

• Viêm thần kinh, vượt qua hàng rào máu - não.

• Stress oxy hóa nhau thai.

Các bệnh lý do ô nhiễm không khí (đặc biệt bụi mịn PM2.5) gây ra

3. Những đối tượng dễ bị mắc bệnh do ô nhiễm không khí (đặc biệt bụi mịn PM2.5) gây ra

Trẻ em, người già, người có bệnh nền (tim mạch, phổi mạn, đái tháo đường) và người lao động ngoài trời là nhóm dễ tổn thương nhất.

Theo Y học cổ truyền Đông y: “Tà khí xâm nhập” và mất cân bằng âm dương, không khí ô nhiễm chính là “ôn độc tà khí”, “ô uế chi khí”, “hàn thấp uế trọc” thuộc dạng tà khí rất mạnh, dễ xâm phạm vào Phế (phổi) vì Phế chủ biểu, khai khiếu ra mũi, liên hệ trực tiếp với thiên khí.

Phế chủ hô hấp, tàng khí → khi tà khí từ mũi miệng vào trước tiên làm tổn thương Phế vệ → Phế khí không tuyên giáng → ho, hen, tức ngực, khó thở.

Tà khí lưu lại lâu ngày hóa nhiệt sinh đàm → đàm thấp uất phế → COPD, viêm phế quản mạn.

Phế và Đại trường biểu lý tương liên → nhiều người bị ô nhiễm nặng đồng thời táo bón hoặc tiêu chảy.

Tà khí theo kinh lạc vào sâu hơn → tổn thương Tỳ (khó tiêu), Thận (suy giảm chính khí) → toàn thân mệt mỏi, miễn dịch suy kiệt.

Người “chính khí hư” (miễn dịch kém theo ngôn ngữ hiện đại) thì tà khí càng dễ xâm nhập: “Tà sở tập, kỳ khí tất hư” (Tố Vấn).

Biểu hiện thực tế ở Hà Nội những ngày này (thực tế lâm sàng 2023-2025).

Bác sĩ các bệnh viện Bạch Mai, Phổi TW, Tai Mũi Họng TW, Nhi TW đều ghi nhận:

• Tăng 30-70% bệnh nhân khám ngoại trú vì ho, khò khè, hen cấp, viêm mũi họng, viêm VA trẻ em.

• Khoa cấp cứu hen & COPD tiếp nhận tăng gấp 2-3 lần so với ngày sạch.

• Trẻ em dưới 5 tuổi viêm tiểu phế quản tăng đột biến.

• Người già nhập viện vì đợt cấp COPD, suy tim do tức ngực khó thở tăng rõ.

4. Giải pháp phòng ngừa tác hại do ô nhiễm không khí (đặc biệt bụi mịn PM2.5) gây ra

Trong thời điểm môi trường và thời tiết đồng loạt “tấn công”, nhiều người bắt đầu tìm đến những giải pháp hỗ trợ phổi - tăng cường sức khỏe tự nhiên. Dưới đây là các giải pháp phòng ngừa tác hại do ô nhiễm không khí (đặc biệt bụi mịn PM2.5) gây ra:

4.1. Giải pháp thực tế phòng ngừa tác hại do ô nhiễm không khí (đặc biệt bụi mịn PM2.5) - kết hợp Đông + Tây y :

Bảo vệ tức thì (khi AQI > 150).

Hạn chế ra ngoài 7-11h sáng và 16-21h tối (giờ nồng độ bụi cao nhất).

Đeo khẩu trang đạt chuẩn N95/KF94 trở lên (khẩu trang y tế thông thường chỉ lọc được 30–40% PM2.5).

Đóng kín cửa, dùng máy lọc không khí có màng HEPA + than hoạt tính.

Rửa mũi bằng nước muối sinh lý 0,9% ít nhất 2 lần/ngày.

4.2. Tăng cường chính khí (Đông y) & miễn dịch (Tây y) để phòng ngừa tác hại do ô nhiễm không khí (đặc biệt bụi mịn PM2.5):

Uống trà thảo dược thanh phế, hóa đàm: cát cánh, tang bạch bì, hạnh nhân, mạch môn, sa sâm, hoàng cầm…

Ăn thực phẩm bổ Phế: lê, hạt sen, bách hợp, củ năng, nấm hương, tỏi, gừng.

Tập thở bụng, thái cực quyền, khí công bát đoạn cẩm (giúp tuyên giáng Phế khí).

Bổ sung vitamin D3 + K2, vitamin C, kẽm, quercetin, N-acetylcystein (NAC) - đều có bằng chứng giảm viêm đường thở do ô nhiễm.

Bổ sung thực phẩm bảo vệ sức khỏe: Đông trùng hạ thảo, Hồng sâm, Hắc sâm và Tinh dầu thông đỏ…

4.3. Giải pháp xử lý tác hại do ô nhiễm không khí (đặc biệt bụi mịn PM2.5) khi đã có triệu chứng:

Tây y: thuốc giãn phế quản, corticoid hít, kháng sinh nếu bội nhiễm.

Đông y: bài thuốc tiêu dao tán gia giảm, thanh phế thang, tiểu thanh long thang (tùy chứng hàn nhiệt hư thực).

Thực phẩm bảo vệ sức khỏe: Tinh chất Đông trùng hạ thảo Edally Hwa Pyung Sam - chứa Cordycepin - Hoạt chất sinh học đặc trưng trong Đông trùng hạ thảo có tác dụng bổ phổi, giúp chống viêm, giảm tổn thương phổi do viêm, hen suyễn, tổn thương do ô nhiễm, tăng cường sức khoẻ hệ hô hấp. Vì vậy, Tinh chất Đông trùng hạ thảo Edally Hwa Pyung Sam thường được nhiều gia đình ưu tiên trong giai đoạn ô nhiễm - thời tiết cực đoan - virus cúm A lan rộng.

Ô nhiễm - bụi mịn - virus cúm - thời tiết khắc nghiệt - Đừng để hệ hô hấp suy yếu, chủ động bảo vệ ngay cùng Tinh chất Đông trùng hạ thảo Hàn Quốc Edally Hwa Pyung Sam

Link sản phẩm: https://edallyhanquoc.vn/tinh-chat-dong-trung-ha-thao-hwa-pyung-sam-edally-han-quoc-hwapyung-sam-korean-dong-chung-ha-cho-extrack-gold.html

5. Các bài thuốc Đông y giúp phòng ngừa và điều trị hiệu quả tác hại của ô nhiễm không khí (đặc biệt bụi mịn PM2.5)

1.  Bài cơ bản dự phòng & triệu chứng nhẹ (uống hàng ngày khi AQI >150 “Thanh Phế Dưỡng Chính Thang” (tự sắc hoặc mua cao lỏng) Sa sâm 12g, Mạch môn 12g, Tang bạch bì 12g, Cát cánh 8g, Hạnh nhân 10g, Tỳ bà diệp 10g, Hoàng cầm 12g, Cam thảo 6g, Bách hợp 12g, Lá xương sông tươi 20g (hoặc khô 10g Sắc uống ngày 1 thang, chia 3 lần, uống ấm → Thanh nhiệt, hóa đàm, giáng nghịch, chỉ khái, rất hiệu quả với ho khan, rát họng, tức ngực do bụi mịn.

2.  Khi đã ho có đờm vàng đặc, sốt nhẹ, họng đau (nhiệt đàm) Tiểu Thanh Long Thang gia giảm mạnh (Ma hoàng 6g, Quế chi 8g, Can khương 6g, Tế tân 4g, Bán hạ chế 10g, Bạch thược 12g, Cam thảo 6g, Ngũ vị tử 6g.

Hoàng cầm 12g + Ngư tinh thảo 20g + Cát cánh 10g) → Giải biểu tán hàn, ôn phế hóa ẩm, rất hợp khi vừa ô nhiễm vừa trời lạnh ẩm.

3.  Hen suyễn, khò khè, tức ngực khó thở rõ (Tiêu Dao Biệt Giáp Thang (bài cực kỳ hiệu quả) Sài hồ 12g, Bạch thược 20g, Bạc hà 6g, Cam thảo 6g, Đương quy 12g, Bạch truật 12g, Phục linh 12g, Bạch linh 12g.

Biệt giáp (mai con ba ba nướng) 12g + Hạnh nhân 10g + Tô tử 10g + Tiền hồ 10g → Sơ can giải uất, giáng khí bình suyễn, dùng cho cả người lớn và trẻ trên 7 tuổi.

4.  Trẻ em (từ 1 tuổi trở lên) - Bài nhẹ, an toàn (Bài “Xuyên Bối Tỳ Bà Cao” lỏng (mua sẵn ở Viện Y học cổ truyền TW hoặc hiệu thuốc lớn) hoặc sắc: Xuyên bối mẫu 6g, Tỳ bà diệp 8g, Cát cánh 6g, Trần bì 6g, Bán hạ 6g, Phục linh 10g, Cam thảo 4g, Gừng tươi 3 lát. Uống ngày 2-3 lần, mỗi lần 10-20ml tùy tuổi.

5.  Nước uống hàng ngày thay nước lọc: Lá xương sông tươi + lá tía tô tươi + kinh giới tươi + sả + gừng + vài lát cam thảo → đun sôi 10 phút, để ấm uống cả ngày → thanh phế, giải độc cực tốt.

Ô nhiễm không khí ở Hà Nội hiện nay không còn là vấn đề “môi trường” thuần túy mà đã trở thành một “đại dịch thầm lặng” gây hàng nghìn ca tử vong sớm mỗi năm (theo nghiên cứu, mỗi năm Việt Nam mất ~60.000 người do ô nhiễm không khí).

Cả Y học hiện đại và Y học cổ truyền đều đồng thuận một nguyên lý: khi thiên nhiên bị tổn hại, con người tất yếu bị tổn hại. “Thiên nhân hợp nhất” không chỉ là triết lý mà là thực tế sinh học. Bảo vệ bầu không khí sạch chính là bảo vệ chính khí, bảo vệ mạng sống của chính chúng ta và thế hệ sau.

Hà Nội những ngày sầm sì không chỉ là trời xám, mà là lời cảnh báo đỏ về sức khỏe cộng đồng. Hành động ngay hôm nay, dù nhỏ, vẫn hơn là chờ đến khi “tức ngực khó thở” mới chạy chữa.

Chúc mọi người giữ được lá phổi khỏe giữa lòng thành phố bụi mịn!

Tham khảo các sản phẩm chăm sóc sức khỏe chính hãng tại: https://edallyhanquoc.vn/thuc-pham-bao-ve-suc-khoe-edally-bh-han-quoc.html

Mọi thông tin chi tiết về sản phẩm cũng như chính sách đại lý xin vui lòng liên hệ edallyhanquoc.vn qua Hotline/Zalo: 0902.158.663 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất.

Nguồn: Tạ Phương Thảo - Nghiên cứu khoa học y sinh tại Viện Khoa học Công nghệ Y Dược