Uống Thực Phẩm Chức Năng Có Gây Hại Cho Gan Không?

Trong vài thập kỷ trở lại đây, thị trường thực phẩm chức năng (TPCN) phát triển với tốc độ vượt bậc. Từ các sản phẩm hỗ trợ miễn dịch, bổ sung vitamin, cải thiện tiêu hóa, giảm cân, tăng cường sinh lý cho đến các chế phẩm “bảo vệ gan” - tất cả đều được quảng bá rầm rộ trên các phương tiện truyền thông.

Thực phẩm chức năng (TPCN) từ lâu đã trở thành một chủ đề thu hút sự quan tâm lớn trong cộng đồng. Dù được kỳ vọng mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, thực phẩm chức năng cũng đặt ra không ít rủi ro, trong đó tổn thương gan là một trong những hậu quả đáng lo ngại nhất.

Ảnh hưởng của thực phẩm chức năng đến gan

Vậy thực phẩm chức năng có ảnh hưởng như thế nào đến gan? Khi nào thì chúng trở thành “con dao hai lưỡi”? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về ảnh hưởng của TPCN đến gan - từ góc nhìn khoa học và chuyên môn.

1. Các loại tổn thương gan do thuốc và thực phẩm chức năng (TPCN)

Tổn thương gan do thuốc, hay còn gọi là DILI (Drug-Induced Liver Injury), được chia thành 3 nhóm chính:

Nhóm 1: Tổn thương gan trực tiếp (Direct hepatotoxins): Thường xảy ra khi dùng thuốc với liều cao hoặc kéo dài. Loại này dễ dự đoán, dễ kiểm soát.

Nhóm 2: Tổn thương gan đặc ứng (Idiosyncratic hepatotoxins): Không phụ thuộc liều lượng hoặc thời gian sử dụng. Phản ứng thường mang tính cá thể, có thể xuất hiện bất kỳ lúc nào và không thể tiên đoán trước.

Nhóm 3: Tổn thương gan gián tiếp (Indirect hepatotoxins): Một số thuốc có thể kích thích hệ miễn dịch phản ứng bất thường, gây tổn thương gan. Loại này thường xuất hiện muộn, thậm chí vài tháng sau khi đã ngừng thuốc.

Trong thực hành lâm sàng, tổn thương gan loại 2 và 3 thường khó chẩn đoán hơn, đòi hỏi bác sĩ phải loại trừ các nguyên nhân khác trước khi đưa ra kết luận.

2. Mối liên hệ giữa thực phẩm chức năng (TPCN) và tổn thương gan

Thuốc, thực phẩm chức năng hay hóa chất sử dụng cho cơ thể cũng giống như con dao hai lưỡi: có thể cứu người nhưng cũng có thể gây hại. Tuy nhiên, thuốc điều trị luôn được nghiên cứu và thử nghiệm lâm sàng nhiều giai đoạn và được bác sĩ theo dõi sát sao khi sử dụng. Dựa trên kinh nghiệm lâm sàng, khi xảy ra tác dụng phụ, bác sĩ có thể điều chỉnh liều, đổi thuốc, hoặc có phác đồ phòng ngừa.  

Trái ngược với thuốc, thực phẩm chức năng (TPCN) hiện nay lại mơ hồ hơn. Tại các nước châu Á, TPCN lại là nguyên nhân chiếm tới 62% các ca tổn thương gan do thuốc và hóa chất, tỷ lệ cao hơn hẳn so với các nước Châu Âu hay Nhật Bản và Hàn Quốc.

Những lưu ý khi dùng thực phẩm chức năng

Tại Mỹ, theo Mạng lưới Nghiên cứu Tổn thương gan do thuốc (Drug-Induced Liver Injury Network - DILIN), thực phẩm chức năng chiếm đến 20% tổng số ca tổn thương gan được ghi nhận vào năm 2023. Đáng lưu ý, quy trình cấp phép thực phẩm chức năng tại Mỹ không yêu cầu chứng minh tính an toàn trước khi lưu hành. Sản phẩm chỉ bị thu hồi nếu có bằng chứng về tác hại sau khi đã được người dùng phản ánh lên hệ thống MedWatch của FDA.

3. Vì sao thực phẩm chức năng (TPCN) dễ gây hại cho gan nhưng khó phát hiện?

Việc thực phẩm chức năng (TPCN) dễ gây hại cho gan nhưng lại khó phát hiện xuất phát từ những lý do sinh học, lâm sàng và hệ thống giám sát y tế, cụ thể như sau:

3.1. Thực phẩm chức năng pha trộn thành phần không có trong công bố:

Một số sản phẩm có thể chứa thêm các hoạt chất không được ghi rõ trên nhãn, có thể là thảo dược không rõ nguồn gốc hoặc các chất hóa học như sildenafil (trong sản phẩm tăng cường sinh lý) hay corticoid (trong các bài thuốc đông y).

3.2. Thực phẩm chức năng biến đổi thành phần giữa các lô sản xuất:

Do điều kiện trồng trọt và quy trình sản xuất không ổn định, cùng một sản phẩm có thể chứa các thành phần khác nhau theo từng thời điểm.

Thời gian tiềm ẩn dài: Tổn thương gan có thể tích lũy dần và triệu chứng xuất hiện muộn.

Thiếu nhận thức về khả năng gây độc gan của các sản phẩm: Nhiều người dùng cho rằng thực phẩm chức năng là “tự nhiên”, “an toàn”, nên sử dụng tùy tiện mà không có sự theo dõi y tế.

3.3. Thực phẩm chức năng có thành phần phối hợp phức tạp:

Các sản phẩm có nhiều hoạt chất kết hợp như Herbalife, Hydroxycut, OxyElite Pro... từng được ghi nhận là nguyên nhân gây tổn thương gan nghiêm trọng.

Điều đáng lo ngại là bệnh nhân bị tổn thương gan do thực phẩm chức năng thường phát hiện muộn, khi gan đã tổn thương nặng, nguy cơ phải ghép gan hoặc tử vong cao hơn so với các trường hợp dùng thuốc kê toa. Nhiều người không nghĩ rằng sản phẩm “bổ sung” lại có thể gây hại, dẫn đến chậm trễ trong điều trị.

4. Khuyến nghị về việc sử dụng thực phẩm chức năng

Chỉ nên bổ sung Thực phẩm bảo vệ sức khỏe có thành phần từ tự nhiên, được sản xuất từ các nhà máy danh tiếng như CosmaxBio hay Novarex…, được công bố thành phần và hàm lượng rõ ràng, đến từ các thương hiệu uy tín, được chứng nhận bởi Bộ Y tế và các tổ chức Quốc tế như Edally BH…

Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Edally BH là thương hiệu Thực phẩm chức năng uy tín đến từ Hàn Quốc, được sản xuất bởi các nhà máy danh tiếng như CosmaxBio và Novarex…

Tham khảo thêm: https://edallyhanquoc.vn/thuc-pham-bao-ve-suc-khoe-edally-bh-han-quoc.html

Thực phẩm chức năng không phải là thuốc điều trị, và không thể thay thế chế độ dinh dưỡng hợp lý và lối sống lành mạnh. Hãy ăn uống đầy đủ, tập thể dục thường xuyên, giữ tinh thần thoải mái - đó mới là cách “bổ sung” bền vững nhất. 

Việc sử dụng thực phẩm chức năng nên có sự tư vấn của bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia, đặc biệt với những người có bệnh nền liên quan đến gan, thận hoặc đang sử dụng thuốc điều trị bệnh mạn tính.

Mọi thông tin chi tiết về sản phẩm cũng như chính sách đại lý, xin vui lòng liên hệ edallyhanquoc.vn qua Hotline/Zalo: 0902.158.663 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất.