Vòng Xoáy Bệnh Lý Tăng Triglyceride - Viêm Tụy Cấp - Nhiễm Toan Ceton Đái Tháo Đường (DKA) Do Bỏ Điều Trị

Tăng triglyceride (TG) nặng, viêm tụy cấp và nhiễm toan ceton đái tháo đường (DKA) có thể tạo thành một vòng xoắn bệnh lý đặc biệt nguy hiểm. Trong đó, bỏ hoặc gián đoạn điều trị đái tháo đường, đặc biệt là insulin, có thể khởi phát DKA; tình trạng thiếu insulin lại thúc đẩy tăng triglyceride rất cao, từ đó làm tăng nguy cơ viêm tụy cấp. Khi viêm tụy xuất hiện, stress chuyển hóa và rối loạn đường huyết tiếp tục khiến DKA khó kiểm soát hơn.

Một bệnh nhân nữ 36 tuổi, tiền sử đái tháo đường típ 2 nhưng bỏ điều trị, nhập viện trong tình trạng tăng đường huyết, nhiễm toan ceton đái tháo đường (DKA), triglyceride tăng rất cao và viêm tụy cấp tại Khoa Nội tiết - Tổng hợp - Bệnh viện Trưng Vương. Đây là tình huống điển hình cho mối liên hệ hai chiều giữa thiếu insulin - rối loạn chuyển hóa lipid - viêm tụy cấp.

Vòng xoáy bệnh lý tăng triglyceride - viêm tụy cấp - nhiễm toan ceton đái tháo đường (DKA) do bỏ điều trị

1. Vì sao bỏ điều trị đái tháo đường có thể làm triglyceride tăng rất cao →viêm tụy cấp → nhiễm toan ceton đái tháo đường (DKA)?

Khi thiếu insulin hoặc tác dụng insulin suy giảm nghiêm trọng: Thiếu insulin → tăng ly giải mỡ → acid béo tự do (FFA) ↑ → gan tăng tổng hợp VLDL/TG

Đồng thời, giảm hoạt tính lipoprotein lipase (LPL) làm giảm thanh thải chylomicron và VLDL.

Hậu quả: Triglyceride có thể tăng rất cao, đặc biệt trong nhiễm toan ceton đái tháo đường (DKA).

2. Triglyceride cao gây viêm tụy và nhiễm toan ceton đái tháo đường (DKA) bằng cách nào?

Khi triglyceride (TG) tăng rất cao, đặc biệt ≥1.000 mg/dL (~11,3 mmol/L), nguy cơ viêm tụy tăng rõ.

Tại tụy: Triglyceride (TG) /chylomicron ↑ → Pancreatic lipase → FFA ↑↑.  Lượng FFA vượt khả năng gắn với albumin có thể gây:

• Độc trực tiếp tế bào nang tụy.

• Tổn thương nội mô và phản ứng viêm.

• Chylomicron làm tăng độ nhớt máu → rối loạn vi tuần hoàn tụy.

• Thiếu máu cục bộ và toan hóa mô → làm tổn thương tụy nặng thêm.

Kết quả: Viêm tụy cấp do tăng triglyceride (HTG-AP).

3. Tăng triglyceride - viêm tụy - nhiễm toan ceton đái tháo đường (DKA) tạo thành một “vòng xoắn bệnh lý”

Bỏ trị đái tháo đường → Thiếu insulin.

Tăng đường huyết + ly giải mỡ + tạo ceton → DKA + TG tăng rất cao → Viêm tụy cấp → Stress viêm → catecholamine, cortisol, glucagon ↑ → Đề kháng insulin ↑ → tăng đường huyết và ly giải mỡ nặng hơn → Nhiễm toan ceton đái tháo đường (DKA) và tăng Triglyceride (TG) tiếp tục trầm trọng.

Do đó, ba tình trạng có thể khuếch đại lẫn nhau và làm bệnh diễn tiến nhanh.

4. Những điểm thực hành cần nhớ trong điều trị tăng triglyceride - viêm tụy cấp - nhiễm toan ceton đái tháo đường (DKA) do bỏ điều trị

Đây là một vòng xoắn bệnh lý nguy hiểm vì tăng triglyceride (TG) nặng có thể gây viêm tụy cấp; đồng thời thiếu insulin do người bệnh bỏ điều trị đái tháo đường có thể gây DKA và làm TG tăng rất cao. Trong bối cảnh này cần phải:

4.1. Ở bệnh nhân đái tháo đường kiểm soát kém hoặc bỏ trị nhập viện vì đau bụng, cần nghĩ đến sự kết hợp:

• Nhiễm toan ceton đái tháo đường (DKA) + tăng triglyceride (TG) nặng + viêm tụy cấp.

• Nên định lượng triglyceride (TG) càng sớm càng tốt khi nhập viện, vì triglyceride (TG) có thể giảm nhanh sau nhịn ăn, truyền dịch và insulin.

• Triglyceride (TG) ≥1.000 mg/dL rất gợi ý vai trò căn nguyên của tăng triglyceride (TG)  trong viêm tụy, đặc biệt khi không có nguyên nhân khác rõ ràng.

4.2. Điều trị tăng triglyceride - viêm tụy cấp - nhiễm toan ceton đái tháo đường (DKA) cần đồng thời:

• Ciêm tụy cấp + nhiễm toan ceton đái tháo đường (DKA) + tăng triglyceride (TG) + rối loạn nước và điện giải.

• Insulin truyền tĩnh mạch trong nhiễm toan ceton đái tháo đường (DKA) không chỉ kiểm soát glucose và ức chế tạo ceton mà còn ức chế ly giải mỡ, tăng hoạt tính LPL và góp phần làm giảm TG.

5. Thông điệp từ ca lâm sàng: Nhiễm toan ceton đái tháo đường (DKA) - tăng triglyceride - viêm tụy

Bỏ điều trị đái tháo đường không chỉ làm tăng đường huyết. Ở bệnh nhân thiếu insulin nặng: Bỏ trị đái tháo đường → Thiếu insulin → Nhiễm toan ceton đái tháo đường (DKA) + tăng triglyceride (TG) rất cao → Viêm tụy cấp và khi viêm tụy đã xuất hiện, stress chuyển hóa lại làm tăng đường huyết, tăng TG và DKA nặng hơn, tạo thành một vòng xoắn bệnh lý nguy hiểm.

Vì vậy, ở người bệnh đái tháo đường có đau bụng + Nhiễm toan ceton đái tháo đường (DKA), đừng chỉ nghĩ đau bụng là biểu hiện của toan ceton: hãy kiểm tra triglyceride và chủ động tìm viêm tụy cấp. Và đưa ra phương án điều trị kịp thời cho người bệnh.

Tin Tốt: Các nghiên cứu đăng trên tạp chí BMC Complementary and Alternative Medicine (Anh) và Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine (Ai Cập) năm 2016, Viện Lâm nghiệp Hàn Quốc năm 2016, Bệnh viện Đại học Seoul năm 2016 và Đại học Havard năm 2018, Tinh dầu thông đỏ Hàn Quốc chứa nhiều chất chống oxy cực hóa mạnh và Lambertianic acid có thể kích thích enzym AMPK (Adenosine monophosphate-activated protein), hỗ trợ trung hòa gốc tự do, chống oxy hóa tế bào, kháng viêm, làm giảm tổng hợp acid béo, giảm sự biệt hóa tế bào mỡ. Từ đó, giảm sản xuất mỡ xấu như LDL, triglyceride, bào mòn dần các mảng xơ vữa bám trong lòng mạch, phá hủy cục máu đông, giúp thông huyết mạch, ổn định đường huyết, ổn định huyết áp, bảo vệ thành mạch, bảo vệ tế bào gan và giảm nguy cơ mắc các bệnh chuyển hóa như tiểu đường, gout, mỡ máu cao… Vì vậy, để ổn kiểm soát và ngăn ngừa tình trạng tăng triglyceride - viêm tụy cấp - nhiễm toan ceton đái tháo đường (DKA) thì người bệnh ngoài tuân thủ điều trị, chế độ ăn uống, vận động thì đừng quên bổ sung mỗi ngày 1-2 viên Tinh dầu thông đỏ Edally Pine Needle Capsule.

Tìm hiểu thêm về sản phẩm tại: https://edallyhanquoc.vn/tinh-dau-thong-do-edally-han-quoc-new.html

Mọi thông tin chi tiết về sản phẩm cũng như chính sách đại lý xin vui lòng liên hệ edallyhanquoc.vn qua Hotline/Zalo: 0902.158.663 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất.

Nguồn: Khoa Nội tiết - Tổng hợp - Bệnh viện Trưng Vương