Bản Đồ Thực Phẩm Cho Người Tiểu Đường Từ A-Z

Tiểu đường (đái tháo đường) không chỉ là câu chuyện của đường huyết, mà là vấn đề rối loạn chuyển hóa toàn diện liên quan đến insulin, gan, cơ, mô mỡ và hệ tim mạch.

Theo các khuyến cáo cập nhật từ American Diabetes Association (ADA) và International Diabetes Federation (IDF), dinh dưỡng là nền tảng quan trọng nhất trong kiểm soát đường huyết, thậm chí có thể giúp một số bệnh nhân tiền tiểu đường đảo ngược nguy cơ tiến triển thành bệnh.

Bản đồ thực phẩm cho người bệnh tiểu đường từ A-Z

Trong bài viết này, tôi sẽ xây dựng cho bạn một “bản đồ thực phẩm” đầy đủ từ A-Z dựa trên sinh lý bệnh, bằng chứng lâm sàng và thực hành điều trị nội tiết - giúp bạn hiểu rõ: ăn gì, tránh gì, ăn như thế nào và vì sao.

1. Nhóm tinh bột (carbohydrate) - chọn đúng để không tăng đường huyết cho người bệnh tiểu đường

Trong điều trị đái tháo đường, carbohydrate không phải “kẻ thù”, mà là nhóm dưỡng chất cần được hiểu và quản lý đúng cách. Theo khuyến cáo của American Diabetes Association (ADA), không có một tỷ lệ carbohydrate cố định cho tất cả bệnh nhân tiểu đường; điều quan trọng là chất lượng, số lượng và cách phân bổ trong ngày. Kiểm soát tinh bột thông minh có thể giúp giảm đỉnh đường huyết sau ăn, cải thiện HbA1c và giảm nguy cơ biến chứng tim mạch.

1.1. Người bệnh tiểu đường nên ưu tiên nhóm tinh bột có chỉ số đường huyết thấp (GI thấp - GI < 55):

• Gạo lứt

• Khoai lang

• Yến mạch cán thô

• Hạt quinoa

• Đậu lăng

• Bún gạo lứt

Vì sao? Thực phẩm GI thấp giúp đường huyết tăng chậm, hạn chế tăng insulin đột ngột. Theo American Diabetes Association, người tiểu đường nên ưu tiên carbohydrate phức và giàu chất xơ.

1.2. Người bệnh tiểu đường nên hạn chế nhóm tinh bột sau:

• Gạo trắng

• Bánh mì trắng

• Bún, phở tinh chế

• Bánh ngọt, nước ngọt

Nguyên tắc vàng: Không cắt hoàn toàn tinh bột - mà giảm lượng và chọn loại đúng.

2. Nhóm đạm (protein) - ổn định đường huyết cho người bệnh tiểu đường

Trong chiến lược dinh dưỡng cho người tiểu đường, nếu carbohydrate là yếu tố cần kiểm soát chặt chẽ, thì protein chính là “trụ cột” giúp ổn định chuyển hóa. Tuy nhiên, không phải cứ ăn nhiều đạm là tốt. Điều quan trọng là loại đạm, liều lượng và tình trạng chức năng thận của từng bệnh nhân.

2.1. Đạm thực vật cho người bệnh tiểu đường (Ưu tiên 60-70%):

• Đậu phụ

• Đậu lăng

• Đậu đen

• Hạt chia

• Hạt lanh

2.2. Đạm động vật cho người bệnh tiểu đường (30-40%):

• Cá hồi

• Cá thu

• Ức gà

• Trứng

• Thịt nạc

Theo World Health Organization, chế độ ăn giảm thịt đỏ giúp cải thiện chuyển hóa và giảm nguy cơ biến chứng tim mạch ở người tiểu đường.

3. Nhóm chất béo cho người bệnh tiểu đường - không phải cứ béo là xấu

Trong thực hành điều trị nội tiết, tôi thường gặp một hiểu lầm rất phổ biến: người tiểu đường phải kiêng hoàn toàn chất béo. Điều này không chính xác. Vấn đề không nằm ở việc “ăn béo hay không”, mà nằm ở loại chất béo và cách sử dụng.

Theo khuyến cáo của American Diabetes Association (ADA), người tiểu đường nên tập trung vào chất lượng chất béo, đặc biệt là giảm chất béo bão hòa và loại bỏ trans fat, đồng thời tăng chất béo không bão hòa có lợi cho tim mạch.

Vì sao điều này quan trọng? Bởi vì hơn 60-70% bệnh nhân tiểu đường type 2 tử vong do biến chứng tim mạch, không phải do tăng đường huyết đơn thuần.

3.1. Chất béo tốt cho người bệnh tiểu đường:

• Dầu oliu

• Quả bơ

• Hạnh nhân

• Óc chó

• Hạt bí

3.2. Chất béo không tốt cho người bệnh tiểu đường (cần tránh):

• Dầu chiên đi chiên lại

• Mỡ động vật nhiều

• Thực phẩm chiên rán công nghiệp

Chất béo tốt giúp tăng HDL (cholesterol tốt) và giảm viêm - yếu tố quan trọng trong kháng insulin.

4. Rau củ - thuốc tự nhiên cho người bệnh tiểu đường

• Nguyên tắc 400 - 500g rau/ngày

• Rau lá xanh đậm: cải bó xôi, rau dền

• Rau họ cải: bông cải xanh

• Rau vị đắng: mướp đắng

• Bí đỏ (ăn vừa phải)

• Rau gia vị: tía tô, húng

Chất xơ giúp làm chậm hấp thu đường. Nghiên cứu đăng trên Harvard T.H. Chan School of Public Health cho thấy tăng 10g chất xơ/ngày giúp giảm nguy cơ biến chứng tim mạch đáng kể.

5. Trái cây cho người bệnh tiểu đường - ăn được nhưng phải biết cách

Theo khuyến nghị của American Diabetes Association (ADA), trái cây vẫn là một phần của chế độ ăn lành mạnh cho người tiểu đường vì cung cấp vitamin, chất xơ, chất chống oxy hóa và khoáng chất. Tuy nhiên, do chứa carbohydrate (chủ yếu là fructose và glucose), trái cây có thể làm tăng đường huyết nếu ăn sai cách.

5.1. Trái cây nên ăn cho người bệnh tiểu đường:

• Ổi

• Táo xanh

• Dâu tây

• Lê

5.2. Trái cây người bệnh tiểu đường nên hạn chế ăn:

• Xoài chín

• Sầu riêng

• Nho ngọt

• Dưa hấu (ăn lượng nhỏ)

5.3. Nguyên tắc ăn trái cây cho người bệnh tiểu đường:

• Không ép nước

• Ăn nguyên múi

• Không ăn khi đói

6. Gia vị và thảo dược hỗ trợ ổn định đường huyết cho người bệnh tiểu đường

• Quế (giúp tăng nhạy insulin nhẹ)

• Nghệ (kháng viêm)

• Gừng

• Tỏi

• Trà xanh

• Một số nghiên cứu nhỏ cho thấy quế có thể hỗ trợ giảm HbA1c mức nhẹ (0.2-0.4%), tuy nhiên không thay thế thuốc.

7. Nguyên tắc vàng khi dùng thực phẩm cho người bệnh tiểu đường từ A-Z

• Ăn 3 bữa chính + 1-2 bữa phụ.

• Mỗi bữa phải đủ: tinh bột chậm + đạm + chất béo tốt + rau.

• Không để bụng quá đói.

• Uống đủ 30-35ml nước/kg cân nặng.

• Theo dõi đường huyết 2 giờ sau ăn.

• Duy trì vận động 30 phút/ngày.

8. Mô hình đĩa ăn chuẩn cho người bệnh tiểu đường

• 1/2 đĩa: Rau xanh

• 1/4 đĩa: Đạm

• 1/4 đĩa: Tinh bột chậm

• 01 thìa nhỏ chất béo tốt

9. Những thực phẩm cần loại bỏ hoàn toàn với người bệnh tiểu đường

• Nước ngọt có gas

• Bánh kẹo công nghiệp

• Trà sữa

• Thực phẩm chế biến siêu tinh chế

• Rượu bia thường xuyên

Ngoài ra, để ổn định đường huyết và chỉ số HbA1c cũng như ngăn ngừa biến chứng tiểu đường thì người bệnh ngoài tuân thủ điều trị, chế độ ăn uống, vận đông thì đừng quên bổ sung mỗi ngày 1-2 viên Tinh dầu thông đỏ Edally Pine Needle Capsule. Các nghiên cứu đăng trên tạp chí BMC Complementary and Alternative Medicine (Anh) và Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine (Ai Cập) năm 2016 và Đại học Havard năm 2018, Tinh dầu thông đỏ Hàn Quốc chứa nhiều chất chống oxy cực hóa mạnh và Lambertianic acid có thể kích thích enzym AMPK (Adenosine monophosphate-activated protein), hỗ trợ trung hòa gốc tự do, chống oxy hóa tế bào, kháng viêm, làm giảm tổng hợp acid béo, giảm sự biệt hóa tế bào mỡ. Từ đó, giảm sản xuất mỡ xấu như LDL, triglyceride, bào mòn dần các mảng xơ vữa bám trong lòng mạch, phá hủy cục máu đông, giúp thông huyết mạch, ổn định đường huyết, ổn định huyết áp, bảo vệ thành mạch, bảo vệ tế bào gan và giảm nguy cơ mắc các bệnh chuyển hóa như tiểu đường, gout, mỡ máu cao… từ đó ngăn ngừa nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim, bệnh võng mạc đái tháo đường, suy thận do đái tháo đường…

Sản phẩm tham khảo: https://edallyhanquoc.vn/tinh-dau-thong-do-edally-han-quoc-new.html

Mọi thông tin chi tiết về sản phẩm cũng như chính sách đại lý xin vui lòng liên hệ edallyhanquoc.vn qua Hotline/Zalo: 0902.158.663 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất.